Koningen

Koningen zijn er de eeuwen door geweest. In allerlei soorten en maten. Sommigen hebben zichzelf tot koning gekroond. Dat zijn de beste – in hun eigen ogen althans. Anderen zien dat vaak anders. En zij kunnen het weten, want zij ondervinden de gevolgen ervan.

Koningen willen graag groot zijn en macht uitoefenen. Hebben ze die eenmaal geroken, dan zijn ze onverzadigbaar. Dan willen ze meer en meer. Ook als dat ten koste van anderen gaat. Dat doet hen niets. Dat type kennen we vandaag de dag helaas maar al te goed.

In het oude Israël werden koningen ook wel aangeduid als herders. Wij kennen herders vooral nog als toeristische attractie, op de Veluwe of in Drenthe. Op de grote stille heide, waar de herder eenzaam ronddwaalt met zijn kudde.

Maar het beeld van een herder is een oerbeeld dat opgeslagen is in ons collectieve geheugen. Iedereen weet waar het voor staat. Het zijn mensen die zich om anderen bekommeren; mensen zijn aan hun zorg toevertrouwd. De herder is de koning die moet zorgen voor het volk.

David is daar een prototype van: zo hoort een herder te zijn. Hij schreef dat bekende lied over de herder. Daarin zegt hij dat de Heer een herder is. Als er Eén is die omziet naar zijn volk, dat is Hij het wel. Deze herder brengt je bij groen gras en fris, helder water. Zo’n herder, zo’n koning – kom daar nog eens om.

Zo’n herder, zo’n koning, kom dáár nog eens om..!

Nu is dat zorg dragen niet alleen maar voorbehouden aan koningen. Wij mensen zijn op de één of andere manier als een herder voor elkaar. Wij zijn aan elkaar toevertrouwd, we leven in een sociaal verband. Er is geen mens op aarde, of hij moet ‘herderen’.

Dat gaat lang niet altijd goed, leert de praktijk. Dat is niet van vandaag of gisteren. ‘Ben ik mijns broeders hoeder?’, klinkt het dan. Velen hebben graag anderen onder zich, maar naar hen omzien is er lang niet altijd bij. Dat zijn koningen die er voor zichzelf zijn.

Herodes in het Kerstverhaal is daar een prototype van. Uit op macht en het handhaven van zijn macht. En alles wat dat in de weg staat, moet uit de weg worden geruimd. Ook dat herkennen we. Sommigen gaan daarbij, net als Herodes, zelfs over lijken.

Gelukkig zijn niet alle koningen zo. Er zijn er velen, die zich werkelijk bekommeren om hen die aan hun zorgen zijn toevertrouwd. Eén herder ging zover, dat Hij zich helemaal gaf voor zijn kudde. Hij werd koning genoemd, koning van de Joden. Maar Hij was een koning die een knecht werd. Hij kwam niet om gediend te worden, maar om te dienen.

Daarin ging Hij zo ver, dat Hij zijn leven opofferde. Hij ging de weg van kribbe naar kruis. Heersen, daar was Hij niet van gediend. Dat liet Hij zijn volgelingen merken. Hij kon knielen als geen ander. Klein en kwetsbaar kwam Hij in een voerbak.

Hij liet het zijn volgelingen niet alleen merken, Hij verwachtte diezelfde houding ook van hen. Als jullie mij volgen, volgen jullie een koning die knecht is. Wie bij mij hoort, hoort die weg te gaan. En het mooie is: nog altijd inspireert Hij mensen om die weg te gaan: niet om groot en machtig door het leven te gaan, heersend over anderen. Maar bewogen en betrokken, net als Hij. Mensen die zich niet te groot voelen om door de knieën te gaan en neer te knielen voor deze Koning-knecht.

Vraag:

1. Vind jij knielen moeilijk?
2. Hoe kun je meer gaan lijken op Jezus, de koning-knecht?