Drie mensen vertellen over momenten en rituelen die voor hen heilig werden.

Op een winteravond in februari was het noorderlicht in Nederland te zien. Vele mensen keken naar de hemel om dit prachtige schouwspel te zien. Hoewel wetenschappers het fenomeen kunnen verklaren vanuit zonnestormen, blijft het mensen fascineren en doet ze huiveren van bewondering.

Nooit wilde ze bezoek, maar nu zwaait ze de deur hartelijk open. Voordat ik mijn jas uit heb, zegt ze: ‘Over God hoeven we het niet te hebben hoor, dat zit wel goed.’ Ik schiet in de lach en kijk haar aan. Ze glimlacht terug en zegt: ‘En bespaar me de verhalen over de kerk, daar word ik ook niet vromer van.’

Piet (78 jaar) is bezig met een grote opruimactie. Binnenkort gaat hij verhuizen naar een appartement. Daar heeft hij veel minder ruimte dan in zijn huidige woning. ‘Dus ik moet “ontspullen” en veel wegdoen’, zegt hij als ik bij hem ben. ‘En lukt dat een beetje?’, vraag ik. ‘Het lijkt me moeilijk om afstand te doen van allerlei dingen die zo vertrouwd zijn.’ ‘Nou, het valt me niet tegen’, antwoordt Piet. ‘Van tevoren zag ik er als een berg tegenop, maar toen ik eenmaal bezig was ging het eigenlijk vanzelf. Misschien ben ik er onderhand aan toe. Naarmate ik ouder word, merk ik dat ik beter kan loslaten. Als ik later naar de Heer ga, kan ik toch ook niets meenemen.’

In deze rubriek komen (chassidisch) joodse parabels en wijsheden, sprookjes en legenden aan de orde die vaak bijzondere levenslessen bevatten. Goochem is een leenwoord uit het Jiddisch: slim, geslepen. Verwant aan de Hebreeuwse woorden chacham (wijs mens) en chochmah (wijsheid).

Om een beetje mee te tellen dezer dagen moet je, zeker als geprivilegieerde witte oude man, beschikken over een slavernijverleden. Dan kun je tenminste meepraten over de plaatsvervangende schuldgevoelens waar je mee worstelt.

Luisteren is een van de moeilijkste vaardigheden die er bestaat. Het vraagt oefening. En het vraagt erom dat je jezelf voor een deel wegcijfert, om een ander aan het woord te laten. Dat is niet sexy in een wereld waarin we elkaar vooral lijken te moeten overschreeuwen.

Bij ‘op verhaal komen’ stel ik me een treinreizigster voor die, terwijl de trein zich in beweging zet, hijgend en puffend, gehuld in een tentvormige regencape, de coupé binnenvalt en tegenover me neerploft. Ik ben nog van de generatie die geen last heeft van medereizigersvrees, dus ik zorg altijd dat die plaats vrij is, in plaats van die preventief vol te stouwen met tassen die ook in het bagagerek passen.

Mijn favoriete podcast is Echt Gebeurd. Daarin luister je naar mensen die waargebeurde verhalen vertellen, die ze zelf hebben meegemaakt. En soms iemand die voorleest uit zijn of haar puberdagboek.