Op 19 december 2022 bood premier Rutte excuses aan voor het slavernijverleden. De aanloop ernaartoe was buitengewoon rommelig, daar zijn alle partijen het over eens. Toch maakte de toespraak van Rutte diepe indruk.
In navolging van de Verenigde Staten hebben steeds meer zwarte Nederlanders het over het ‘n-woord’ als ergens de term ‘neger’ wordt gebruikt. Veel witte Nederlanders vinden dat overdreven en snappen niet waarom dit gevoelig ligt.
In het Nederlands slavernijverleden speelt de Bijbel een belangrijke rol. Zowel tegenstanders als voorstanders van de slavernij gebruikten teksten uit de Bijbel om hun positie te rechtvaardigen.
Dat slavernij niet alleen iets is van vroeger, leren organisaties als Fairwork en Comensha ons. Ook nu nog worden er in ons land mensen uitgebuit, onderbetaald en soms zelfs gegijzeld omwille van hun goedkope arbeid.
Nooit heb ik me sterker gerealiseerd hoezeer ook mijn geschiedenis verbonden is met de slavernij, dan toen ik in Fort Elmina was. Dit ‘logistieke’ fort was vanaf 1637 in Nederlandse handen.
Ruim 200 jaar lang, tot 1863/1873, heeft slavernij onder Nederlandse vlag plaatsgevonden. En al lang weten kerken dat ook zij een groot aandeel hebben gehad in het tot stand komen en in stand houden van dit schuldige verleden.
Nederlanders speelden een belangrijke rol in de slavenhandel. En in de koloniën heerste slavernij. Zo kwam een groot deel van de rijkdom die vanaf de Gouden Eeuw werd opgebouwd, tot stand op grond van het verhandelen en uitbuiten van tot slaaf gemaakten.
Door de tijden heen kwamen en komen bewegingen op gang. André Wesche gaat met zevenmijlslaarzen door de geschiedenis en geeft een overzicht van positieve, inspirerende bewegingen. Als eerste noemt hij de beweging die met Jezus van Nazareth begon en tussen ‘Pasen en Hemelvaart’ op gang kwam.
De thema’s ‘mannen en de kerk’ en ‘mannen en theologie’ houden me al een tijdje bezig. Dat begon toen ik het boek ‘Männer und Kirche. Konflikte, Missverständnisse, Annäherungen’ van Reiner Knieling las. In dat boek las ik dat onder kerkverlaters het aantal mannen veel groter is dan vrouwen. Blijkbaar is de kerk er minder goed in om mannen erbij te houden. Daarmee wordt de thematiek van mannen en de kerk een missionair thema.
