Van 26 oktober 2018 tot 30 januari 2019 werd in buurten kerkhuis Bethel in Den Haag een kerkasiel georganiseerd om bescherming te bieden aan een Armeens gezin en om te pleiten voor verruiming van het kinderpardon voor kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland wachten op een verblijfsvergunning. Dit kerkasiel heeft laten zien dat een hardvochtig beleid en taaie structuren door een kwetsbare actie veranderd kunnen worden, hoe beperkt ook.

Wat gebeurt er als mensen van verschillende culturele achtergronden elkaar tegenkomen in kerkgebouwen? Hoe worden verschillen in cultuur en/of theologische visie ervaren? Kunnen gebouwen het gemeenschapsleven en de missionaire roeping faciliteren of juist bemoeilijken? Wat gebeurt er met de relaties? In dit artikel verkent Pieter van Winden de geleefde realiteit en de ervaring van het delen van kerkgebouwen met groepen mensen van verschillende culturen. Er blijken zowel mogelijkheden als frustraties te zijn. Onbegrip en conflict kunnen onbedoeld ontstaan. Delen blijkt niet de makkelijkste weg. Het vraagt eerlijkheid, openheid en bereidheid te kiezen voor elkaar, tot dienst aan elkaar.

Achter een gebouw van meer dan honderd jaar oud, en in de marge van het lawaai van de stad, bevindt zich onze tuin. Dat hofje ontleent zijn naam aan een groot denker: Hugo Grotius of Hugo de Groot. Het is een van de vele hofjes van gemeenschapsleven in Amsterdam. Deze tuin is niet alleen een echte plaats, maar kan ook dienen als metafoor. Sommige van de mensen die er leven zijn christen. Er zijn bijna honderd bewoners, maar twaalf van hen zoeken het gemeenschapsleven bewuster op. Deze twaalf kijken met andere ogen naar de tuin.

Sint-Izaäk de Syriër is in de 7e eeuw geboren in het gebied rond de Perzische Golf. Waar de Grieken het ene woord theosis gebruiken, verschijnt in de Syrische traditie een veelvoud van beelden en symbolen. In rijke taal schetst Sint-Izaäk het mysterie van de eenwording tussen God en mens.

Eigentijdse iconen, zo heeft Anne-Marie van der Wilt de iconen genoemd die zij gemaakt heeft. Ze licht toe wat iconen zijn en hoe ze tot de vervaardiging ervan kwam. ‘Het kijken naar een icoon maakt het mogelijk om contact te maken met Degene die is verbeeld.’

In de Bijbel en in het vroege christendom vinden we de traditie van de ‘wonderbaarlijke ruil’: de visie dat de mens deel krijgt aan het goddelijke mysterie. Augustinus beschrijft in zijn kerstpreek de beweging die de verlossing van de mens beoogt: Gods Zoon werd Mensenzoon om de mensen tot zonen en dochters van God te maken. Dit sluit aan bij wat men de ‘wonderbaarlijke ruil’ noemde.

Niet alleen kijken wij naar de icoon, maar de icoon kijkt óns aan. Een uitleg over iconen en over de kersticoon in het bijzonder.

Er bestaat onder veel jonge mensen een verlangen naar eenwording en tegelijkertijd een behoefte aan richting. Jongeren belichamen de voorbeelden die zij zien in een spel van identificatie en navolging. Het christelijke geloof zou hierbij kunnen aansluiten.

God is liefde in zichzelf. Theosis is de liefdesgemeenschap, datgene waardoor de mens ‘God wordt’. De liefhebbende mens wordt ‘uit genade datgene wat God van nature is’. Een uitleg van het begrip theosis, vergoddelijking, aan de hand van uitspraken van verschillende mystici.