Het jaarthema van Herademing 2023 is ‘inspiratie’.

Recensie van ‘Wie is de mens?’ door Abraham J. Heschel.

De bijbelse en christelijke traditie kent vele voorbeelden van mensen die geïnspireerd werden en Godsgetrouw leefden. Denk maar aan Abraham, Mozes, Judith, Esther, Maria, Paulus. Zij werden persoonlijk aangesproken door God. Heiligen en martelaren zijn van alle tijden. Waar halen zij hun inspiratie vandaan? Wat maakt dat zij God willen volgen, zelfs met gevaar voor eigen leven?

Recensie van ‘Mystiek. Hoe God werkt in de mens’ door Evelyn Underhill, vertaald en bewerkt door Jean-Jacques Suurmond.

Agenda

Dankzij Gods inspirerende kracht is er een relatie ontstaan tussen God en mensen en staan wij open voor het mysterie van de transcendente God, die ons kan aanraken en aanspreken. Geestelijke schrijvers hebben verwoord hoe God en mensen wezenlijk verbonden zijn door Gods inspiratie.

Het goddelijke vonkje van de ziel, dat smeult in elk mens, vlamt in de mystici op en verandert hun leven. Het kan niet anders, of dat heeft invloed op de wereld. Alleen al het leven van bijvoorbeeld Jeanne d’Arc heeft tot een lawine aan boeken, opera’s, beeldhouwwerken, films en politieke beschouwingen geleid. In het vervolg zal ik nog wat voorbeelden van culturele invloed aanstippen.

De mystieke weg is niet iets anders dan onze gewone levensweg. Wel zien we die met nieuwe ogen. Je beleeft hetzelfde anders. Dat maakt het bestaan tot een avontuur. Evelyn Underhills boek Mystiek is onder meer klassiek geworden omdat ze de beschrijving van de mystieke weg uitbreidt. Aan de al bekende fasen van loutering, verlichting en eenwording met God, voegt ze ‘ontwaken’ en ‘de donkere nacht van de ziel’ toe. Overigens is de mystieke weg, net als het leven zelf, geen recht pad van A naar Z. Sommige fasen kunnen steeds weer terugkomen terwijl andere ontbreken.

De term ‘mystiek’ wordt gebruikt voor van alles en nog wat, zolang het maar raadselachtig, schemerig, kortom: onwerkelijk is. Maar mystici verlangen juist naar de werkelijkheid. ‘God is de enige werkelijkheid en wij zijn alleen werkelijk voor zover wij in hem opgenomen zijn, en hij in ons,’ zegt Augustinus. En de Bijbel heeft het over mensen die uit de duisternis geroepen zijn tot zijn wonderlijk licht.