We leven in een cultuur waar argwaan hoogtij viert. Het woord heeft veel aan geloofwaardigheid verloren. Jan zegt wit. Fien zegt zwart. Beiden met een uitgestreken gezicht. Wie heeft er gelijk? Beeld en geluid worden met aan perfectie grenzende technieken bewerkt en gemanipuleerd. Het is thans mogelijk videobeelden te produceren waarin je paus Franciscus vurig hoort en ziet pleiten voor abortus tot vlak voor de geboorte.

Nederland maakt voor het eerst in lange tijd weer schaarste mee. Beperkt natuurlijk, maar toch. Onze huidige ervaring van schaarste is een reality check na jaren van toenemende overvloed. Is dat een reality check die de westerse cultuur eigenlijk wel kan lijden? Of ontbreekt het, het individualistische waardenpakket aan een overkoepelend verhaal waarin ‘consuminderen’, en iets laten omwille van een ander, plek heeft?

Gisteravond is Soekkot (het Loofhuttenfeest) begonnen. Op dat feest werd Jezus geboren, op Soekkot gaf Hij een heel actuele boodschap, en het boek Openbaring is vol van Soekkot. Met Soekkot vieren we een beetje Kerst, Pasen en Pinksteren ineen.

De toenemende laaggeletterdheid in Nederland vraagt iets van mensen die leven van het Woord. Maar wat? In de kerk(dienst) draait veel om het Woord en om woorden. Hoe moet het als die woorden steeds moeilijker worden verstaan? Het is niet slecht om ons geloof wat toegankelijker te maken voor wie er (nog) niet mee vertrouwd is, maar gaat daarmee niet iets essentieels verloren?

Pierre Favre (1506 – 1546) groeide op in Villaret, een gehucht in de Franse Alpen, als eenvoudige herdersjongen. Hij was danig briljant dat hij uiteindelijk terechtkwam aan de Parijse Sorbonne om er theologie te studeren. Favre woonde er in een studentenkamertje samen met Ignatius van Loyola. Pierre werd de mentor van de wat oudere Ignatius die moeizaam studeerde. Op zijn beurt werd Ignatius de geestelijk begeleider van Pierre. Later zouden ze met enkele andere gezellen de Sociëteit van Jezus stichten, beter bekend als de jezuïeten.

Ik neem deze weken als theoloog-blogger zo voor mijzelf de vrijheid om eens voorzichtig wat te bezinnen op publieke theologie: theologie die zich actief begeeft op het publieke terrein van sociale structuren, recht, politiek, wetenschap, enzomeer. Deze keer de vreemde gewaarwording dat maatschappelijke discussies steeds meer gekoppeld worden aan (groeps)identiteit. Dat wil zeggen: mensen verbinden hun persoonlijke maatschappelijke inbreng meer en meer met een pleidooi voor de erkenning van een bepaalde sociale groep.

In mijn pastoraat heb ik enkele keren een zeer aangrijpend gesprek gehad met een volwassene die worstelde met zijn wens om een gender-transitie in te gaan. Verder heb ik het een en ander gelezen, maar ik ben dus geen kenner aangaande gender-issues. Daarom slechts een paar theologische overwegingen, preluderend op de inbreng van meer deskundigen dan ik. Ik richt me qua toonzetting op wat Paulus zegt: “Laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen. De Heer is nabij.” (Filippenzen 4:5)

In mijn laatste blog deze zomer voor theologie.nl over sporen van God in de populaire cultuur kan ik niet anders dan teruggrijpen op mijn voorliefde voor de ongepolijste zendeling Elvis Presley. Uit zijn swingende gospel ‘So High’ haal ik oude lofprijzing.

Ouderlingenblad wordt allang niet meer alleen door ouderlingen gelezen. Vandaar ook de ondertitel en de accolades: ‘Ouderlingen{blad} voor pastoraat en gemeenteopbouw.’ Hoe raakt de verschuiving van de doelgroep van dit tijdschrift – van ‘ouderling’ naar ‘iedereen in de kerk die een taak heeft’ – aan de visie op het ambt? Ik doe een poging.