Aan de hand van de Griekse narratieve signaalwoorden egeneto de of kai egeneto (= ‘en het geschiedde’; niet vertaald in de Nieuwe Bijbelvertaling) kan Lucas’ vertelling van Jezus’ geboorte in drie gedeelten worden ingedeeld: Lucas 2:1-5: het grotere kader van de geboorte; Lucas 2:6-14: de omstandigheden van en de verkondiging over de geboorte door de engelen; Lucas 2:15-20: de reacties van de herders en allen die ervan hoorden. Het signaalwoord egeneto klinkt nogmaals als plotseling de hemelse legermacht van engelen verschijnt (Lucas 2:13), waardoor hun koor extra wordt uitgelicht.

Hoe zeg je wat er met Kerst is gebeurd, als je er ook maar een beetje passend over wilt spreken? Welke woorden gebruik je? Welke tekstsoort is adequaat? Je hoeft niet, zoals Lucas, voor een verhaal van Jezus’ geboorte te gaan waarin diens betekenis voor gewone mensen op de voorgrond staat en de draagwijdte van zijn komst door de stem van engelen en van een rechtvaardige oude man wordt verwoord. De brief aan de Hebreeën en het Evangelie volgens Johannes vieren Kerst met andere tekstsoorten.

De eerste verschijningen van Jezus worden vaak aan de hand van de verhalen van Jezus met Jozef en Maria in de tempel en de ontmoetingen in de tempel verteld. De openbaring of verschijning van Jezus’ in de Galatenbrief wordt via Paulus’ persoonlijke levensverhaal dichtbij gebracht. Gezien de nadruk op authentieke, persoonlijke levensverhalen in deze tijd is dit een aansprekende insteek.

Je kunt het iemand nog weleens horen verzuchten: ‘Als het beestje maar een naam heeft.’ Het Engelse What’s in a name? komt op hetzelfde neer: ‘Ach, het is maar een naam.’ Het heeft er alle schijn van dat wij westerlingen er toch niet veel van begrijpen. Dat een naam veelzéggend is en iets uitdrukt. In de antieke wereld wist men wel beter. Daar kende men nog de uitdrukking nomen est omen, de naam is een (voor)teken en be-teken-t iets.

Hoe breng je dat wonder in beeld dat God mens is geworden? Door te laten zien dat het Christuskind net als alle andere mensen drinkt aan de borst van zijn moeder.

In veel gemeentes wordt de startzondag in september gehouden. Dit is een maand met veel Joodse feesten zoals Jom Kippoer en Soekot. Bij deze feesten hebben het vasten en de maaltijden een belangrijke rol. Hier kan naar verwezen worden tijdens de dienst.

Lucas 8 bevat een viertal wonderbaarlijke verhalen. Eerst is daar de storm op het meer, dan het verhaal van de boze geesten en de wilde zwijnen, vervolgens een bloedvloeiende vrouw die door aanraking van de jas van Jezus geneest, en ten slotte de dochter van Jaïrus die teruggehaald wordt uit de dood. Aanvankelijk dacht ik dat het tweede, over de boze geesten en de wilde zwijnen, het gekste is, maar in feite zijn de andere drie dat niet minder. Wat wil Lucas hier vertellen?

Het ‘nieuwe gebod’ dat Jezus in Johannes 13 aan zijn discipelen geeft, is niet nieuw. Het liefhebben, de zorg voor de naaste, werd ook al voor Jezus’ tijd, samen met het grote gebod in Deuteronomium 6, door gelovige joden gezien als een van de grondbeginselen waarop een gelovig leven gebouwd is.

Het is een overbekend bijbels beeld, de herder en zijn schapen. Deze zondag komt het in de drie lezingen op heel verschillende wijze steeds terug, als beeld van de relatie tussen God en mensen.