Tussen de regels en tussen de lakens
Er staat geen woord te veel in de bijbel. Er zijn veel mensen die dat onderschrijven. Zij geven daarmee uitdrukking aan hun grote eerbied voor de woorden van de Schrift. Veel bijbelverhalen zijn uiterst beknopt geschreven. Ze roepen allerlei vragen bij je op, door het grote verschil in cultuur en ook in normen en waarden. Hoe is het verhaal oorspronkelijk bedoeld? De literair-historische kritiek probeerde die vraag te beantwoorden door het nodige in de bijbeltekst te schrappen. Verhalen werden uitgekleed totdat een oude oorkonde zichtbaar was. Veel heeft dat niet geholpen bij het verstaan van de Schrift. Tegenwoordig nemen we daarom het verhaal weer ‘zoals het er staat’ en passen de methode van close reading toe. Dan komen we vaak niet verder dan wat voorzichtige uitspraken. Wellicht ontdekken we structurele verbanden en wijzen we op signaalwoorden. Het vaststellen van de thematiek is soms al een brug te ver. ‘De tekst geeft hier geen uitsluitsel over.’ ‘De tekst is op dit punt uiterst terughoudend.’ Ondertussen wordt de fantasie geprikkeld. Hoe hebben Abraham en Sara werkelijk geleefd? Hoe zijn ze omgegaan met de belofte van de Heer? Was Sara het wel met Abraham eens, of ging ze in wezen haar eigen weg? Hoe kon ze instemmen met de halve leugen dat ze zijn zuster was, om zo een dreiging met de dood te kunnen voorkomen in het land Egypte, het land waar uiteindelijk alle economische vluchtelingen terechtkwamen?
