Uit de akker halen wat er in zit
Zelfontplooiing als roeping bij Klaas Schilder
Wat is de overeenkomst tussen een mens en een petroleumveld? Je moet er uit halen wat er in zit. Volgens Klaas Schilder is dat een goddelijke roeping. Schilders Christus en cultuur biedt een interessante tegenstem tegen een voorspelbare orthodox-christelijke afwijzing van zelfontplooiing.Klaas Schilder (1890-1952) was predikant in de Gereformeerde Kerken in Nederland in onder andere Vlaardingen, Oegstgeest en Rotterdam-Delfshaven. In 1933 schreef hij een Duits proefschrift over het begrip ‘paradox’ en werd hij meteen benoemd als hoogleraar in Kampen. De gevleugeld geworden woorden ‘wie niet polemiseert, is niet bekeerd’ waren aanvankelijk gericht tegen de gereformeerden in de Hervormde Kerk. ‘Want naar mijn stellige meening bekeert zich heden niet, wie niet polemiseert’ schreef hij in 1935. Hij vond het hun dure plicht om te breken met het synodale juk.Schilder richt zijn pijlen niet alleen op de hervormd-gereformeerden, maar ook op de dialectische theologie van Karl Barth en zijn Nederlandse leerlingen. In de Tweede Wereldoorlog verzet hij zich tegen de Duitsers en de NSB en zit hij voor korte tijd gevangen. Juist in die tijd besluit de synode van de Gereformeerde Kerken in 1944 hem te schorsen vanwege zijn afwijzing van de veronderstelde wedergeboorte als fundering van de doop, een opvatting van Abraham Kuyper die de synode exclusief normatief verklaart. Zo ontstaan de Gereformeerde Kerken (onderhoudende artikel 31), die later vrijgemaakt zijn gaan heten. Na enkele jaren theologisch leiding te hebben gegeven aan dit kerkverband, overlijdt Schilder in 1952 vrij plotseling aan een hartinfarct.