Verbreding en verdieping in het geloof in Jezus
Met dit boek ter recensie plaats ik mezelf niet in de rij van de kritische kenners, maar in de rij van de dankbare ontvangers. Het was al weer even geleden dat ik in mijn eigen taal zo’n gedegen boek over Jezus las. Het heeft mijn beperkte en eenzijdige geloof in Jezus verbreed en daarom ook verdiept. Ik beveel iedere predikant, theologiestudent en theologisch geïnteresseerd gemeentelid aan om dit boek te lezen. Je leest het met rode oortjes.
Theologen uit de eerste eeuwen
Vele namen van bekende theologen komen voorbij. Het meest was ik benieuwd naar wat de ene voor mij nog onbekende hoogleraar aan de Vrije Universiteit (baptist Henk Bakker) vindt van de andere mij bekende en gewaardeerde Bram van de Beek. Beiden zijn kenners van de theologen uit de eerste eeuwen. Beiden proberen het geheimenis van de Drie-enige God en van Jezus: God en mens te omhelzen. Meer nog dan Van de Beek zoekt Bakker naar Jezus als Jood. Ook als hij bekent dat Jezus meer is dan het vleesgeworden Woord, dan nog laat hij dat meer niet loszingen van zijn Joodse mens zijn.
Hoge en de lage christologie
Deze Jezus laat zich niet kennen los van de context van Galilea en Jeruzalem. Nooit past Hij in het beeld dat de verschillende stromingen in het Jodendom van Hem hebben. Hij is als profeet, priester en koning altijd meer en anders dan zijn tijdgenoten van Hem verwachtten. Ik vind mooi hoe telkens vanuit het OT Jezus verschijnt als een nieuwe Mozes, een nieuwe David en een nieuwe Elia. Hij probeert telkens de hoge (Jezus als God) en de lage (Jezus als mens) christologie met elkaar in contact te brengen, opdat ze elkaar verdiepen en concreter maken. Bakker schaatst makkelijk van de ene baan naar de andere.
concrete heilswerk van Jezus
Hij wil exegeet en Bijbelgeleerde zijn, kerkhistoricus van vooral de Vroege Kerk en van de Nederlandse theologen uit de vorige eeuw en dogmaticus in verbondenheid met vooral Cornelis van der Kooi. Dit laatste kun je opmaken uit hun gezamenlijke voorkeur voor de Pneuma-Christologie. Het is de Heilige Geest die Jezus roept en leidt en Die er telkens weer voor zorgt dat tijdgenoten ontmoetingservaringen opdoen aan Jezus de Jood, die hun pad kruist. Het gaat Bakker telkens om het concrete, het aardse, het verbazingwekkende heilswerk van Jezus. Alle uitglijden naar het docetisme en de gnostiek toe wil hij de pas afsnijden.
“Hij wil exegeet en Bijbelgeleerde zijn, kerkhistoricus van vooral de Vroege Kerk en van de Nederlandse theologen uit de vorige eeuw en dogmaticus in verbondenheid met vooral Cornelis van der Kooi.”
Verschillende kanten van Jezus
Bakker maakt keuzes wat betreft de facetten die hij van Jezus’ persoon en werk vooral wil laten zien. Jezus als lijdende Koning-Knecht benadert hij (te?) weinig vanuit de relatief vele hoofdstukken over het lijden van Jezus in de vier evangeliën. De Moorman uit Handelingen 8 die Jesaja 53 leest krijgt meer aandacht dan de Hellenisten in Handelingen die het niet verdragen dat Jezus Kurios is. Ik stop om met mijn kleine lepeltje schepjes te nemen uit zo’n overvloedige bron van Jezuskennis. Vaak staat mijn verstand uit eerbied stil.
Ik heb anderen nodig met wie ik samen doordenk over dit rijke boek. Als het maar hoofddoel blijft dat we samen Jezus willen volgen. Hij die zijn leven aflegt is voor ons Het Leven. Maar dit is wellicht al weer een voorbeeld van te algemeen en clichématig taalgebruik. Ik ben zeer geboeid door dit boek en pak het tegelijk nog lang niet allemaal.
L.W. Smelt
Bent u naar aanleiding van deze recensie ook benieuwd geworden naar Jezus: Reconstructie en revisie?
Hier kun u het boek bestellen. Vond u het leuk deze recensie te lezen en wilt u meer zien? Probeer dan: Recensie: Kerkgeschiedenis voor iedereen
