Vriendschap

In deze rubriek licht Wim Eikelboom (in de plaats van Marleen Hengelaar deze keer) een kunstwerk uit, dat raakt aan de actualiteit van het kerkelijk jaar. We zijn in de Veertigdagentijd gekomen – het lijden van Jezus, maar ook van zovelen meer, wordt in deze weken verteld en hier verbeeld.

In de nood leert men zijn of haar vrienden kennen. Dit spreekwoord wordt op dit schilderij in beeld gebracht. Vier jongemannen sjouwen met hun verlamde vriend naar iemand die kan genezen. Vermoedelijk leeft de verlamde van kindsbeen aan met de gevolgen van polio.

Het schilderij grijpt je meteen bij de kladden. Het is een indringend, intens beeld: vier mannen van ongeveer dezelfde leeftijd die een weerloos, naakt persoon dragen, in een doek. Het zijn vier mannen vanaf wier gezichten je uiteenlopende gevoelens af kunt lezen. Ze kijken allemaal een tikkeltje bedrukt. Je ziet er eentje denken: waar zijn we in vredesnaam mee bezig? En je ontwaart ook hoopvolle vastberadenheid. Kordaat geloof is zichtbaar, maar ook sporen van twijfel en gelatenheid liggen verborgen in het gelaat van de voorste vrienden.

Het schilderij heeft de kijkkracht van het werk van Caravaggio, een kunstschilder uit de tijd van de barok, die op immens grote doeken Bijbelse taferelen schilderde.

Dit nieuwtestamentische tafereel is gekozen en op het doek gebracht door de 36-jarige Groninger kunstschilder Egbert Modderman. Hij volgde lessen aan de Florence Art Academy in Italië. Daar maakte hij zich artistieke technieken eigen die hem in de eigentijdse voetsporen brengen van legendarische klassieke meesters als de eerdergenoemde Caravaggio. Ook Modderman kiest voor schilderijen van flinke afmetingen, waarop hij mensen natuurgetrouw op ware grootte positioneert.

Hier staan de vrienden aan het begin van hun geloofsdaad

Een rabbi met genezende krachten

De jonge grootmeester in wording laat zich inspireren door Bijbelverhalen. Met zijn penseel brengt hij die verhalen in het hedendaagse. Je ziet mensen van nu, in een momentopname van een oeroude Bijbelse geschiedenis.

En Modderman doet nog iets bijzonders. Hij kiest taferelen en momenten die in de loop van de kunstgeschiedenis zelden of nooit zijn vereeuwigd. In dit geval: van het verhaal van de vier mannen die hun verlamde vriend bij Jezus brengen is meestal het moment gekozen dat ze hun makker door het gat in het dak laten zakken. De scène in dit schilderij is misschien wel spannender, want hier staan de vrienden aan het begin van hun geloofsdaad. Ze hebben gehoord over een rabbi met genezende krachten en ze willen koste wat het kost bij hem in de buurt komen met hun verlamde vriend.

Dit schilderij over vriendschap zonder illusies is onderdeel van een serie over werken van barmhartigheid, geschilderd in opdracht van de Martinikerk in Groningen. Het is in zekere zin een diaconale spiegel: wat zou ik doen als mijn vriend onherstelbaar ziek op bed ligt? Heb ik genoeg geloof om ongebruikelijke stappen te zetten?