Wat is mijn leven?

Wat is mijn leven?
Wat uit zichzelf van binnenuit wordt bewogen.
Wat van buiten wordt bewogen, leeft niet.
(Meister Eckhart)
Dit is het motto van mijn boek Bron in je brein – bidden tot de God in wie je niet gelooft, onlangs uitgegeven bij Meinema. Aanleiding tot het schrijven was een vraag van een van onze kleinzoons, die hij stelde aan tafel toen we vooraf een moment stil waren: ‘Opa, waarom doe je dat?’ Ik merkte dat zijn vraag opnieuw mijn vraag werd.
Wat is bidden in essentie? Hoe komt het dat bidden vanaf de vroegste geschiedenis voorkomt in alle culturen en religies? En dat het tegelijkertijd zo’n persoonlijk en intiem gebeuren is?
Dat persoonlijke wil ik recht doen door aan de hand van mijn eigen jeugdervaringen op zoek te gaan naar de essentie. Is die gelegen in een religieuze opvoeding? Of staat bidden los van religie? Gaat het er mogelijk aan vooraf? Dan ligt het er ook aan voorbij…
Ik kenschets bidden vooral als verlangen. Een verlangen dat ‘uit zichzelf van binnenuit wordt bewogen’. Spannend en mysterieus…
Het persoonlijke karakter van bidden verhindert niet dat het een universeel menselijk verschijnsel is. Wat zijn de universele kenmerken van bidden? Jezelf loslaten als centrum van de wereld, bewustwording van de totale, ons overstijgende werkelijkheid, verbinding met die werkelijkheid, en het focussen op de kern daarvan.
Die kern is voor mij de liefde.
Bidden wordt als vanzelfsprekend geassocieerd met God. Maar is dat zo vanzelfsprekend? In onze tijd en onze westerse cultuur niet meer. Het woord ‘God’ is zwaar belast. De vraag van deze tijd is niet of God bestaat en ook niet of we geloven in God. De vraag is of we het heilige, die beslissende werkelijkheid in ons leven die ons overstijgt, God noemen.
Toch, zonder dit aan anderen op te willen leggen noem  ik het zelf wel God. In navolging van onder meer Martin Buber kies ik voor dat woord om het ultieme aan te duiden.
Laatst hoorde ik iemand zeggen: ‘Mediteren is het nieuwe bidden.’ Klopt dat? Kan meditatie het bidden zo incorporeren? Ik denk het niet. En vind daarin steun bij Bernardus van Clairvaux. Hij onderscheidt bidden van mediteren als een volgende stap: ‘Meditatie laat ons zien waaraan het ons ontbreekt en bidden schenkt ons het ontbrekende. Meditatie wijst ons de weg en bidden doet ons de weg betreden.’
Waarin nog meer onderscheidt bidden zich van mediteren? Onder andere in het verbale en persoonlijke aanspreken. Maar waarom zou je het – door velen als onpersoonlijk ervaren – goddelijke nog aanspreken met Gij, U of jij?
Omdat wij als mensen niet anders kunnen dan ons persoonlijk verhouden, zelfs tot de dingen.
Zo zijn er nog vele vragen die ik in het boek stel en poog te beantwoorden. Een daarvan  wil ik hier nog ter sprake brengen. Die vanuit het reductionisme, waarin gesteld wordt dat bidden niets anders is dan een mechanisme van het brein. Moet je het daarom maar laten?
Mijn antwoord is paradoxaal en cryptisch: ons brein bevat een bron die dat brein overstijgt.
Wim Jansen
N.a.v. Bron in je brein / Wim Jansen / Uitgeverij Meinema / als paperback en als e-book

Meer boeken over bidden:

[huge_it_portfolio id=”20″]