Wat zegt de Bijbel over Sara?

Sinds de oprichting in 1977, in een tijd waarin computers nog kamers vulden en gegevens op grote ponskaarten stonden, werd er in de Werkgroep Informatica Vrije Universiteit (WIVU) in Amsterdam gewerkt aan het mogelijk maken om de Bijbel met de computer te onderzoeken. Oorspronkelijk was het doel alleen een digitale concordantie en zoekprogramma’s te maken voor Bijbelonderzoek, maar de focus verschoof snel naar het bouwen van een database waarin de tekst van het Oude Testament van woord- tot tekstniveau geanalyseerd is met behulp van de computer.

Al meer dan twee eeuwen lang betwisten Bijbelwetenschappers de echtheid van de nieuwtestamentische brieven die in naam van Paulus zijn geschreven. Hierbij baseren zij zich onder meer op taalkundige verschillen tussen de brieven, zoals het gebruik van unieke woorden en opvallende syntax. Voor deze vergelijking zijn onderzoekers in de loop van de twintigste eeuw steeds meer gebruik gaan maken van inzichten uit de statistiek, maar dit type onderzoek nam pas echt een vlucht na de uitvinding van de computer, te beginnen met het werk van Andrew Queen Morton in de jaren 60.

Van kunstmatige intelligentie die bijbelteksten analyseert tot geavanceerde technologieën die de Dode Zeerollen ontsluiten: de interactie tussen schrift en technologie opent ongekende mogelijkheden. Deze tijden zorgen voor een hernieuwde omgang met de eeuwenoude teksten die zo welbekend zijn.  In deze serie van de Schrift redactie verkennen we hoe computers en algoritmen ons begrip van de Bijbel verdiepen, nieuwe vragen oproepen en traditioneel onderzoek transformeren. Wat betekent het als AI meeleest met de tekst? Hoe veranderen digitale hulpmiddelen ons beeld van oude teksten? En, kunnen we AI vertrouwen als het gaat om theologische kennis en wijsheden?