Werk is heel het leven niet
Over de rol van werk in de moderne samenleving
Wat doe jij voor werk?
Wie in de middeleeuwen een vreemdeling ontmoette, categoriseerde deze veelal in termen van de stand waartoe de vreemdeling behoorde: adel, geestelijkheid, burgerij of boerenstand. Meestal hoefde je dat niet eens te vragen, maar bleek het al uit de kleding van de betrokkene. Halverwege de twintigste eeuw was de zuil tot wie iemand behoorde een belangrijk gegeven om hem of haar te duiden. Belangrijker dan je positie als baas of knecht, was de vraag of je bij rood of Rome thuis hoorde. Ontmoeten we tegenwoordig iemand in het café of in de trein die we nog niet kennen dan komt al snel de vraag op tafel ‘wat doe jij voor werk?’ of – als het jongeren betreft die vermoedelijk nog niet op de arbeidsmarkt actief zijn – ‘wat voor opleiding volg je?’ Werk of het traject daar naartoe is in de samenleving van nu kennelijk in sterke mate relevant om te weten met wat voor iemand we van doen hebben. Bankdirecteur roept een bepaald beeld op (al kom je die wat minder frequent in de trein of het café tegen), net als lerares, glazenwasser, gemeenteambtenaar, ict-manager of verkoopster. Ook het niet hebben van werk roept een beeld op – en meestal geen positief beeld. Meer dan ooit geldt: je bent wat je doet.
