Wisse – Geroepen door Christus

Een theologie van de ambten

Wie over de gaven van de Geest en over ambten na wil denken wordt geboeid door een vitaal onderdeel van de kerkleer. God is het die Zijn gemeente roept en inschakelt in Zijn wereldwijde Zendingswerk. Daartoe roept Hij ook – via de gemeente – toekomstige ambtsdragers, die in vergadering bijeen het samenbindende skelet vormen van het lichaam van Christus. In het spoor van Calvijn kiezen wij voor drie ambten: de predikant, de ouderling en de diaken. Dat is een gouden greep gebaseerd op het Woord van God in rapport met de omstandigheden die oude en nieuwe vragen oproepen.

Onze gereformeerde traditie zoekt een middenweg tussen enerzijds de rooms-katholieke kerkregering (hiërarchisch; top down; officieel) en anderzijds de doperse stroming (congregationalistisch; charismatisch; vooral functioneel en informeel). Ze wil niet verstarren, maar ook niet vervloeien. De laatste decennia hoort onze kerk de oproep om telkens weer gereformeerd te worden nu vele vanzelfsprekendheden wegvallen, gemeenteleden kritischer zijn geworden, een gezagscrisis toeslaat, ambtsdagers opbranden, gebeden verflauwen en conflicten veelvuldig de vreugde van het kerkenwerk wegnemen. Een goede samenwerking in een tijd van afkalving vraagt veel roepingsbesef, liefde en geduld.

Kerkpijn is veel erger dan kiespijn. Naast de academische opleiding tot predikant aan een theologische faculteit heeft ook het hbo-gemeenteleden bekwaam gemaakt tot kerkelijk werkers. Ze hebben een gewaardeerde plaats en baan gevonden naast de predikanten en werken samen met de vele vrijwilligers in de gemeente. Omdat steeds meer gemeenten geen predikant meer kunnen betalen en omdat kerkelijk werkers goedkoper zijn, treden er verschuivingen op in de praxis van het kerk-zijn. Daar komt bij dat het in veel gemeenten moeilijker wordt om een fulltime predikant te beroepen en nieuwe ambtsdragers te vinden. Een gedegen klassieke theologiestudie blijft een vurig pleidooi waardig, maar het is niet nodig om een ordinatie van het ambt alleen aan een academische opleiding te koppelen. Wel wordt het leidinggeven aan de landelijke kerk en aan de plaatselijke gemeenten ingewikkelder. Goede samenwerking tussen verschillende soorten ambtsdragers moet biddend en met wijsheid worden ingewacht.

Het boek Geroepen door Christus verheldert wat er nu gaande is in onze kerk en maatschappij en zoekt naar Bijbels verantwoorde antwoorden op theologische en praktische vragen. Theorie en praktijk zijn tezamen in het geding. Een ‘Werkgroep Vervolg Ambtstheologie’ legde in de aprilvergadering van de Synode van de PKN deze onderweg gerijpte theologie van de ambten neer. Komend jaar wordt gewerkt aan een verdere concretisering van dit rapport. Welke beroepsprofielen acht de synode nodig voor het toekomstgericht kerk-zijn? Welke dienaren van het Woord zijn broodnodig? Welke kerkelijke specialisten? Hoe krijgen pioniersplekken echt steun?

Steeds opnieuw moet in het ambtelijk beraad de route gevolgd worden die dit boek aanwijst: Wat is er nu aan de hand? Wat zegt de Bijbel? Hoe groeit de kerk in de eerste eeuw? Welke fundamenteel nieuwe wegen werden in de tijd van de Reformatie ingeslagen? Welke hoofdlijnen moeten nu doorgetrokken worden met als doel: dat de kerk als instituut de kerk als gezonde(n) beweging toerust en niet blokkeert? Dit boek maakt ons verlegen om de krachtige doorwerking van de Heilige Geest. Een onmisbare basis om samen (toegevoegde gespreksvragen helpen daartoe!) door te denken over wat een geroepene door Christus te zeggen en te doen staat, namelijk een ‘voortreffelijk werk’!