Zorg om de zorg – door Evert van der Veen
Een mooie titel heeft dit boek: ‘Zorgen voor anderen’. Eenvoudig maar aansprekend en hij dekt uitstekend de inhoud die zeer toegankelijk, praktijkgericht en toepasbaar is. Dit actuele thema verdient zeker aandacht want er zijn onnoemelijk veel mantelzorgers die zich voor een ander verantwoordelijk voelen. Er wordt een getal van 600.000 mensen genoemd die jaarlijks gedurende vijf maanden de gehele week betrokken zijn bij hulp aan een stervende.
Wat verstaan we precies onder een mantelzorger? ‘Mantelzorg is zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt gegeven aan een hulpbehoevende door één of meerdere leden van diens directe omgeving, waarbij de zorgverlening direct voortvloeit uit de sociale relatie’, pag 9.
Een terechte opmerking is ook: ‘Vrijwilligerswerk kies je, mantelzorg overkomt je’, pag 9. Daar zit in feite de kern van het boek en zo beleven mantelzorgers het ook. Zij voelen zich geroepen om dit te doen, vaak vanuit hun geloof en altijd vanuit liefde voor de ander die het alleen niet redt. Er is meestal sprake van een bestaande relatie die nu verdiept waardoor de wederzijdse verbondenheid sterk toeneemt.
Mantelzorg is een betrekkelijk nieuw begrip dat inmiddels zeer is ingeburgerd en niet meer valt weg te denken uit onze samenleving. Maar is het verschijnsel daarmee ook nieuw? Zeker niet want er werd vroeger waarschijnlijk evenveel en misschien zelfs nog meer voor elkaar gezorgd. Denk alleen maar aan kinderen die hun ouder bij zich in huis namen of voor een onderkomen naast hun eigen woning zorgden. Daarom is het waar wat er wordt opgemerkt: ‘Veel mensen waren al lang mantelzorger, voordat ze het wisten’, pag 11.
Een groot deel van het boek bestaat uit de directe praktijk. Elk hoofdstuk begint met een casus, een herkenbaar voorbeeld uit de praktijk waarbij een goede spreiding in situaties aanwezig is, variërend van een kind met een beperking tot een stervende. De opbouw is uitermate helder: casus, toelichtende beschrijving en dan de kopjes: kansen, valkuilen, adviezen, vragen. Deze rubrieken zijn puntsgewijs opgezet en daardoor gemakkelijk te lezen en toe te passen.
In een ander deel worden aspecten besproken waar mantelzorgers mee te maken krijgen. Schuldgevoel is er een van, het begrijpelijke gevoel tekort te zijn geschoten. Goed is wat hierover wordt opgemerkt: ‘Omgaan met schuldgevoelens betekent vooral je bewust worden van jouw eigen gedachten. Zodra je je hiervan bewust bent, is er een keuzemogelijkheid’, pag 89.
In het hoofdstuk over verdriet vind ik de bijbelse verwijzingen niet optimaal. Ik zou liever Psalm 10: 14 ‘U aanschouwt moeite en verdriet om het in uw hand te leggen’ en Psalm 56: 9 ‘Doe mijn tranen in uw kruik’ of Openbaring 21: 4 ‘God zal alle tranen van hun ogen wissen’ hebben gekozen.
Ook conflicten komen ter sprake want daar kan een mantelzorger mee te maken krijgen wanneer zijn of haar inzet niet goed wordt begrepen of een andere betrokkene een afwijkende visie heeft aangaande de hulpverlening. Zinvol is de opmerking om dan contact op gevoelsniveau te zoeken teneinde een moeizame discussie te voorkomen.
Een boek dat je iedere mantelzorger in handen dient te geven!
Kees Roest, Nico van der Voet e.a.: Zorgen voor anderen. Hoe mantelzorgers in balans blijven. Boekencentrum Zoetermeer, 154 pag. Tot 15 juli kost deze uitgave slechts € 10.00.
—
Evert van der Veen, predikant Protestantse Gemeente Nunspeet is vaste recensent op Theoblogie. Hij recenseert ook voor Nederlands Dagblad en Christelijk Weekblad.
