12. Levenskunst

Therapie floreert. We kloppen massaal aan bij psychologen, psychiaters en coaches voor hulp bij onze problemen. Naast de officiële instanties zijn er zelfhulpboeken, zelfhulpgoeroes en zelfhulpproducten: van theezakjes met levensvragen tot saliewierrookstokjes om je huis mee te reinigen. Katie Vlaardingerbroek dook in onze therapiecultuur, als religiewetenschapper en als ervaringsdeskundige in de ggz, en schreef het boek Nederland therapieland. Redacteur Maartje Amelink ging met haar in gesprek.

“Wie ben ik als ik niet werk?” Die prangende vraag stond centraal tijdens een gespreksavond in Antwerpen, georganiseerd volgens het Estuary-protocol. Een zorgvuldig vormgegeven gespreksvorm waarin mensen in een kring zitten, thema’s pitchen, en dan één vraag kiezen om samen uit te diepen. Estuary draait niet om debat of profilering, maar om je al luisterend en sprekend te verdiepen in elkaars leefwerelden.

Hoe leeft een mens het goede leven? Een leven waarvan je op je sterfbed geen spijt zult hebben omdat je, uit luiheid of angst, slechts over de oppervlakte bent gegleden? Daarvoor zijn geen algemene adviezen te geven, zegt Søren Kierkegaard, de Deense theoloog en filosoof uit de negentiende eeuw. Gooi al die zelfhulpboeken dus maar weg. Want de waarheid is strikt persoonlijk, existentieel. Hij speelde met pseudoniemen om te onderstrepen dat je de werkelijkheid vanuit verschillende invalshoeken kunt bekijken.