Boekrecensie van Medische verrassingen in de Bijbel
Alie Hoek-van Kooten is een arts die zich verdiept in medische zaken uit de Bijbel. Ze vroeg zich af aan welke ziekten mensen leden die in de Bijbel genoemd worden. We moeten wel beseffen dat de Bijbel geen medisch handboek is. Soms blijft het speculeren over wat iemand gehad zou kunnen hebben. Soms worden interessante gegevens verstrekt die verwijzen naar wat er aan de hand is.
Zo lezen we in de Bijbel dat jongetjes op de achtste dag besneden moesten worden. Het blijkt dat baby’s op de achtste dag de meeste bloedstollingsstofjes in zijn bloed heeft. Tijdens de veertig jaar durende reis door de woestijn werden de pasgeboren jongetjes niet besneden omdat in de woestijn er meer risico op een infectie mogelijk was.
Botbreuken kent de Bijbel ook. In Ezechiël zegt God tegen Ezechiël dat Hij de arm van de farao gebroken heeft en dat die arm niet verbonden is met als gevolg dat die arm niet meer kan genezen en niet meer gebruikt kan worden om het zwaard te hanteren.
Besmettelijke ziekten krijgen in de Bijbel ook ruim aandacht. Melaatsheid kwam ook veel voor.
Een belangrijke neuroloog uit Israël denkt dat Goliath als kind een hypofyse-tumor had en dat hij daardoor zo lang werd. Het zicht is hierbij ook beperkter. Goliath had de steen waarschijnlijk niet zien aankomen en daardoor draaide hij niet zijn hoofd weg. God bestuurde die steen, maar God werkt vaak door normale menselijke situaties heen.
Volgens de schrijfster leed koning Nebukadnezar aan lycantropie, een psychische aandoening waarbij iemand lijdt aan de waan dat hij in een dier verandert en zich voelt als een dier en zich als een dier gedraagt. Het is echter een zeldzame aandoening.
Bij de maanzieke knaap uit de Bijbel dacht men dat je bij volle maan meer kans had op aanvallen. Vandaar de naam maanziek. Tegenwoordig noemt men het epilepsie.
Over Paulus lezen we dat hij een doorn in zijn vlees had. Over die “doorn” wordt veel gespeculeerd. Men denkt dat hij iets aan zijn ogen heeft gehad. Hij is sowieso een tijdje blind geweest. Verschillende oogafwijkingen passeren de revue van de schrijfster.
Het is een prettig leesbaar boek. Door de medische kennis van nu toe te passen ontdekt de schrijfster waar veel mensen in de Bijbel aan leden. Ook beschrijft ze hoe mensen in Bijbelse tijden met ziekte omgingen en welke rol het geloof speelde. Van harte aanbevolen.
Siske van Oostrum is freelancer voor Kerkbode voor Groningen, Friesland en Drenthe.
Alie Hoek-van Kooten, Medische verrassingen in de Bijbel. Uitgeverij: Utrecht, KokBoekencentrum Uitgevers, 2026. 176 pp. € 20,00. ISBN 9789043544320