Preview: Tussen ziekenhuis en thuis

Wat maakt iemand mee die ernstig ziek is? En hoe is het om met een ernstig zieke naaste om te gaan? In Tussen ziekenhuis en thuis biedt Nico van der Voet handvatten om de ‘psychologie van het ziekbed’ beter te leren begrijpen. Lees hieronder het voorwoord.

‘Ziek’. Zeg het woord tien keer als het over jezelf of over een geliefde gaat en het is tien keer een dreun die je aan het wankelen brengt. Wat ga je doormaken als een arts zegt dat jij ziek bent, of dat iemand van wie je houdt ernstig ziek is? En hoe ga je ermee om? Het leven gaat door, maar hoe lééf je dan als je ziek bent of mantelzorger van een zieke bent? Eén ding is duidelijk: wie ernstig ziek wordt, gaat ziekenhuis in, ziekenhuis uit. Onderzoeken, controles, uitslagen, kuren, opnames en weer naar huis gaan, wisselen elkaar af. Dat is soms volgens afspraak, soms vanwege een crisis. Niet alleen de zieken leven tussen ziekenhuis en thuis, dat doen ook hun mantelzorgers. Eigenlijk doen de geestelijk verzorgers of pastors dat ook, alleen doen zij het voor hun werk.

Tussen verzet en overgave

Ziek zijn is vermoeiend en moeilijk. Het is lijden. Daar kan niemand uit zichzelf goed mee omgaan, dat moet een zieke leren. Het is een proces dat zich afspeelt tussen verzet tegen de ziekte, zich schikken in de realiteit en zich overgeven aan God. Met zieken omgaan is ook niet altijd eenvoudig. Dat zegt iets van de zieken, maar ook van de gezonde mensen. Ze kunnen er moeite mee hebben om op te trekken met een zieke. Als een naast familielid of partner ziek is, valt aan het meeleven niet te ontkomen. Ook in dat geval blijkt het regelmatig moeilijk te zijn om spontaan en verstandig met de zieke om te gaan. Dat maakt de last voor de zieke zwaarder.

Ziek zijn is vermoeiend en moeilijk. Het is lijden.

Psychologie van het ziekbed

Dit boek zou je psychologie van het ziekbed en van het meeleven met zieken kunnen noemen. Het is geschikt als basis voor de pastorale zorg of geestelijke begeleiding van zieken. Het kan ook verhelderend zijn voor ieder die op een andere manier met zieken omgaat. Denk aan professionals in de zorg en mantelzorgers. Het gaat mij om bewustwording: hier gaat iemand die ziek is psychisch en geestelijk dus doorheen. Een groot deel van dit boek is beschrijvend van aard, de toepassingen zijn gericht op pastoraat.

Ik heb het boek geschreven met volwassen, ernstig zieke mensen voor ogen. Denk aan mensen die behandeld worden vanwege kanker. Zij worden misschien beter, maar het kan ook dat ze niet lang meer te leven hebben. Chronisch zieken en zieke kinderen krijgen in aparte hoofdstukken aandacht.

Alle casussen en citaten in de verschillende hoofdstukken zijn geconstrueerd vanuit ervaringen van de meelezers en mijzelf. Ze zijn bedacht en tegelijkertijd levensecht en bedoeld om de verbeelding bij de tekst op te roepen. De namen in iedere casus zijn dus ook gefantaseerd en slechts toegevoegd voor de leesbaarheid.

Zieken, zorgverleners en familieleden duid ik meestal aan met ‘hij’, ‘hem’ of ‘zijn’. Maak er gerust de vrouwelijke versie van.

Herziene uitgave van Doorlopend bezoek

Dit boek is een herziene uitgave van Doorlopend bezoek. Over ziek zijn en de omgang met zieken uit 1993. Op verzoek van de uitgever heb ik de tekst aangepast, hier ingekort, daar uitgebreid en geactualiseerd. Ik vermoed dat ik ongeveer de helft van het oude boek nog kon gebruiken. Ik ben dit keer geholpen door diverse mensen die zelf, in het gezin of professioneel (medisch of pastoraal) met ziekte te maken hebben of hadden. Ik bedank hen hartelijk. Dat zijn: Kees, Nelleke, Jan, Dennis, Sytske, Bas, Sjoerd, Piet, Marja, Piet, Gerda, Annemieke,  Marleen, Christo, Arne en Erik. Ik heb waardering voor hun ingebrachte ervaringswijsheid.

Er wordt regelmatig gepubliceerd over ziek zijn, in pastorale boeken, in artikelen, in tijdschriften en op internet. Ik heb daarom geen literatuurlijst opgenomen. Ik noem nu slechts enkele bronnen die mij in de loop van veertig jaar geïnspireerd hebben in mijn omgang met zieken en hun familieleden, in pastorale werkzaamheden en in het geven van lessen pastoraat:

• J.H. van den Berg, Psychologie van het ziekbed. Callenbach, Nijkerk, 1952.
• Ron Dunn, Zal God mij genezen? Over ziekte, geloof en gebed. Gideon, Hoornaar, 2004.
• Jacqueline Kool, Goed bedoeld. Levensbeschouwelijk kijken naar handicap en ziekte. Boekencentrum, Zoetermeer, 2002.
• Daniël Louw, Cura vitae. Illness and the healing of life. Lux Verbi, Wellington (Zuid-Afrika), 2008.

Dit woord vooraf wil ik graag besluiten met een oud Engels avondgebed, dat wordt toegeschreven aan kerkvader Augustinus (354-430):

Prayer for the sick

Watch, O Lord, with those who wake, or watch or weep tonight
and give your angels charge over those who sleep.
Tend your sick ones, O Lord Christ;
rest your weary ones;
bless your dying ones;
soothe your suffering ones;
pity your afflicted ones;
shield your joyous ones;
and for all your love’s sake.
Amen.

Gebed voor de zieken

Waak, o Heer, bij hen die werken, waken of wenen vannacht,
en laat uw engelen hen behoeden die slapen.
Zorg voor de zieken, Heer Christus,
geef rust aan vermoeiden,
zegen de stervenden,
troost wie lijden,
heb medelijden met de beproefden,
bescherm wie blij zijn,
en dat alles omwille van uw liefde.
Amen.

Wil je Tussen ziekenhuis en thuis bestellen?

Tussen ziekenhuis en thuis is een pastoraal boek waarin theoloog en docent Nico van der Voet de lezer meeneemt langs de verschillende fasen waar zieke mensen doorheen gaan. Hij laat zien welke gevoelens en vragen patiënten hebben en geeft inzicht in wat het betekent om ernstig ziek te zijn. Hij brengt de spanning tussen verzet en aanvaarding herkenbaar in beeld, met aandacht voor de rol van geloof. Vanuit zijn betrokkenheid en praktijkervaring geeft Van der Voet ook waardevolle adviezen aan pastoraal werkers, zorgprofessionals en mantelzorgers.

Bestel Tussen ziekenhuis en thuis