Onvermoede aanraking bij genezing

Voor mij ligt het boek van Dick Kruijthoff Onvermoed aangeraakt. De titel is goed gekozen. De mensen die erin beschreven worden, voelden zich tijdens hun genezing aangeraakt. Ze hadden allen een zelfde soort ervaring, zoals sterke emoties als onophoudelijk huilen, een gevoel van aanraking, een gevoel van warmte. Het was alsof er een warme gloed door hun lichaam stroomde, gepaard met emotionele belevingen.

Aanvankelijk heeft Kruijthoff alleen de genezingen op zich onderzocht, maar hij kon er niet omheen dat er bij al die mensen daarnaast dat bijzondere gebeurde. Dat viel zo op dat dit later in het onderzoek ook is meegenomen. Met andere woorden, een genezing vond nooit plaats zonder bijkomende ervaringen op emotioneel niveau.

Van de 83 aanmeldingen bleven 27 personen over voor verdere bespreking. In 11 gevallen vond men het herstel van een ziekte ‘medisch opmerkelijk’. In geen van de gevallen werd de genezing ‘onverklaard’ genoemd. Bij de 11 opmerkelijke gevallen ging het meestal om een heel plotselinge genezing van een ernstige chronische ziekte, zoals je dat anders nooit ziet (pag. 79). Over één genezing, namelijk die van multiple sclerose van Margreet (hfdst. 6) heeft het team lang na moeten denken om die ‘onverklaard’ te noemen maar is het uiteindelijk toch bij ‘medisch opmerkelijk’ gebleven vanwege de onveranderde MRI-scans en de opmerkingen van de gespecialiseerd neuroloog.

Verder hadden de deelnemers aan het onderzoek er eigenlijk geen van allen rekening mee gehouden dat hun zoiets als een onverwachtse genezing zou overkomen. Ook al waren ze naar een gebedsdienst gegaan, dan nog verwachtten ze eigenlijk niet dat ze zelf zouden genezen.

Dat een wonder sowieso zeldzaam is, blijkt bijvoorbeeld uit de cijfers van Lourdes waar jaarlijks miljoenen mensen naar toe gaan. Sinds 1858 wordt er onder auspiciën van de Rooms – Katholieke kerk door artsen grondig onderzoek gedaan naar genezingen. Tot nu toe zijn 72 genezingen officieel erkend als wonder. Dat is minder dan 1% van alle gevallen die bij het medische bureau zijn aangemeld.

De schrijver is heel precies te werk gegaan. Hij heeft allereerst een enorme voorstudie gedaan, daarvoor diverse landen bezocht en met mensen gesproken die een wonderlijke genezing hadden meegemaakt. Ook bestudeerde hij nauwkeurig eerdere studies die wereldwijd zijn verschenen. Al met al bleek het toch moeilijk om over dit onderwerp een goed wetenschappelijk onderzoek op te zetten. Uit de beschrijving van veel van de wederwaardigheden die Kruythoff tijdens zijn onderzoek tegenkwam, blijkt hoe moeilijk het is om over dit onderwerp ‘zakelijk’ te blijven schrijven en alle valkuilen van enthousiasme en dergelijke te vermijden. Het is immers heel bijzonder wanneer iemand die veel te stellen heeft gehad met een langdurige ziekte ineens genezen blijkt te zijn en weer verder kan met zijn of haar leven. Dat geldt uiteraard niet alleen voor die persoon zelf, maar ook voor heel zijn of haar omgeving.

Dankzij de prettige schrijfstijl is het boek goed leesbaar en word je helemaal meegenomen op de route van de promotiestudie. Het is gewoon een levenswerk. De auteur heeft zich toegelegd op nauwkeurigheid en zich daarbij omringd met zowel christelijke als niet-christelijke artsen en specialisten die alle ziektegeschiedenissen hebben onderzocht.

Het is fijn dat deze popularisering van de in het Engels geschreven dissertatie de onderzoeksresultaten voor een bredere lezerskring toegankelijk maakt. Daar is behoefte aan, gezien de zowel binnen als buiten de kerken levende belangstelling voor wonderbaarlijke genezingen. Op toegankelijke en heldere manier worden de verschillende situaties beschreven, zodat je de betreffende mensen als het ware leert kennen. De hier beschreven casus zijn overigens niet te vergelijken met ‘genezingen’ zoals die bij Tom van der Wal van de organisatie Frontrunners Ministries zouden gebeuren. Door die organisatie wordt verder geen onderzoek gedaan en zo valt er dan ook helemaal niet na te trekken of er inderdaad sprake is van daadwerkelijke genezing.

Door heel het boek heen is de vraag aan de orde is wanneer je mag spreken van een wonder. De geboorte van een baby is op zich ook een wonder. ‘Normale’ genezingsprocessen zijn zonder meer ook wonderen te noemen. Een beenbreuk geneest zonder dat je er verder iets aan hoeft te doen dan alleen immobiliseren. Iedere arts heeft wel eens meegemaakt dat je dacht dat het niet goed zou gaan met de patiënt en dat die toch weer opknapte. Dat zijn in de beleving van mensen allemaal wonderen, maar dat wordt in dit boek niet bedoeld.

Kruijthoff noemt de Grote Winkler Prins-encyclopedie (uitgave 1984) waarin het begrip ‘wonder’ als volgt wordt omschreven: ‘Een ingreep in de bestaande orde die vanuit die orde zelf niet verklaard kan worden en daarom wordt toegeschreven aan een hogere, goddelijke macht.’ Dat is dus een nauwere omschrijving van het begrip ‘wonder’. Een voorbeeld dat hier dichtbij komt, is dat van drie dove mensen die ineens weer konden horen, terwijl de audiogrammen op zich niet veranderd waren en nog dezelfde afwijkingen lieten zien

Er is ook een andere kant aan de medaille namelijk dat mensen teleurgesteld kunnen zijn als zij intens hebben gebeden en een genezing zich niet voordoet.

Voor mij zijn de leerpunten uit dit boek: (1) Blijf als arts bij een zieke zorgvuldig onderzoek doen en behandelingen instellen. Zo komen veel genezingen tot stand en waar dat niet het geval is, kan het lijden worden verzacht. Dat is een algemeen menselijke en zeker ook christelijke opdracht. (2) De voorbede voor zieken in de kerk is een belangrijke ondersteuning. Zieken ervaren dikwijls kracht en troost van Hogerhand, ook als er geen genezing optreedt. (3) En last but not least; houd de mogelijkheid open dat er op het gebed genezingen kunnen plaatsvinden die niet zijn toe te schrijven aan de behandeling, al blijft dat wel uitzonderlijk.

Voor wie door wil denken over de vraag of wonderen echt bestaan en ook hoe je dat moet onderzoeken, kan ik dit boek van harte aanbevelen.