De receptie van het werk van de Möttlinger broeders in protestants Nederland (1932-1946)
In het derde decennium van de 20e eeuw werd Nederland geconfronteerd met twee buitenlandse religieuze bewegingen. De ene kwam overwaaien uit de Verenigde Staten en werd geleid door Frank Buchman (1878-1961), de andere kwam uit Duitsland, waar in Möttlingen Wilhelm Friedrich Stanger (1855-1934) optrad. Beide bewegingen werden en worden terecht vaak in één adem genoemd. En dat niet alleen omdat zij zich beide manifesteerden in hetzelfde decennium, er waren meer overeenkomsten. Ze beoogden beide een herleving of intensievere beleving van het christelijk geloof. In beide bewegingen werd een sterke nadruk gelegd op het werk van de heilige Geest en op het directe spreken van God tot zijn kinderen. In beide bewegingen speelde ook het belijden van con- crete zonden een grote rol, in het persoonlijk onderhoud of kleine groep (Stanger), of in een grotere groep (Buchman). Maar er waren ook verschillen. Vader Stanger, zoals hij vaak genoemd werd, bewoog zich meer dan Buchman in de traditie van J.C. Blumhardt (1805-1880), die vóór hem in Möttlingen werkzaam was geweest. Genezing was bij Stanger een veel voorkomend neveneffect van zijn pastorale werk, bij Buchman wordt genezing zelden of nooit genoemd. Veel minder dan Buchman was Stanger gericht op massale ‘bekeringen’, veel minder dan Buchman was Stanger erop gericht de elite te bereiken.
