De Vierde Wijze
Voor sommigen is ‘De vierde wijze’ niet meer dan een product van een Groenlose bierbrouwer. Of de naam van dat biertje teruggaat op de vierde wijze uit de literatuur is mij niet bekend, maar sinds het einde van de 19e eeuw circuleren er verschillende versies van een verhaal over een vierde wijze of koning. Voor zover ik kan achterhalen betreft het alle kinderverhalen.1 Echter, het oudste opgeschreven verhaal, van de hand van Henry van Dyke, uit 1895,2 lijkt niet als een kinderverhaal geschreven te zijn. En alhoewel het geen historisch verhaal is, is het toch geen fantasieverhaal, volgens de auteur in zijn voorwoord uit 1899. Aangezien menigeen onbekend is met het verhaal van de vierde wijze (in de versie van Van Dyke), zal ik allereerst het verhaal samenvatten. Vervolgens zal ik het voorwoord beschouwen. Immers, pas in tweede instantie heeft de auteur dit kader om het verhaal aangebracht. Het verhaal maakte blijkbaar nogal wat los in het Amerika van de jaren ’90 van de 19e eeuw en daarbuiten (want het was in 1899 al in het Duits, Frans, Armeens en Turks vertaald). Ten slotte wil ik, ook met het oog op wie de auteur was, het geheel in ogenschouw nemen: wat voor een soort verhaal is dit? – een vraag die bepaalt hoe je het leest.
