Een stuk gereedschap
Moe zet ik de computer uit. Ik ben uitgeput, maar de preek is af en ik kan tevreden zijn. Ik wil mezelf natuurlijk niet op de borst slaan, maar zondag geef ik ze weer heel wat mee. De volgende dag lees ik de woorden nog een keer door. Verwonderd trek ik mijn wenkbrauwen op. Het is alsof ik de tekst voor het eerst zie. Heb ík dit geschreven?
Het is niet de eerste keer dat dit me overkomt. Het gevoel dat een ander dit gemaakt heeft. Het leert me een gezonde bescheidenheid en zet me weer met beide benen op de grond. Tegelijkertijd zie ik ook iets anders. Het zijn misschien grote woorden, maar blijkbaar ben ik tijdens het schrijven boven mezelf uitgetild. Ben ik mezelf vergeten en zijn de woorden opgeweld uit een diepe bron, die overvloeit zonder dat ik daar iets aan kan toe-of afdoen. De preek is niet zozeer door mij geschreven, maar meer ‘door mij heen’.
Deze ervaring zet vraagtekens bij alles wat ik maak. Wie handelt daar eigenlijk? Het zal een herkenbare vraag zijn voor allen die scheppen: kunstenaars, dichters, ontwerpers.
Maar ook het bedenken van een heerlijke maaltijd met die paar restjes groenten in de koelkast; dat er zomaar een heilige ruimte kan ontstaan tijdens een ontmoeting; dat je op het juiste moment op de juiste plaats bent – het zijn ervaringen die mij laten zien dat ik wel kan denken dat ik het ben die de dingen doet, maar dat het eigenlijk een Ander is die mij gebruikt als een stuk gereedschap.
Als ik het zo opschrijf, bekruipt me het gevoel dat ik er niet toe doe. Maar wat schenkt me eigenlijk de grootste voldoening? De gedachte dat ik zelf iets prachtigs heb geschreven? Of het gevoel dat ik mijzelf uit handen heb gegeven en er door mij heen iets moois is ontstaan?
