Geloof en Gender – een reactie

In zijn boek ‘Geloof en gender’ zoekt Jan Minderhoud naar een begaanbare weg in vraagstukken rond dit thema. Volgens hemzelf geeft dit boek een tussenstand weer bij deze zoektocht. Daarbij kan dus de vraag zijn: tekent zich in wat hij schrijft inderdaad iets af van een weg om te gaan? Voordat ik inga op deze vraag wil ik eerst zeggen dat het in mijn beleving heel goed is dat er aandacht is voor bezinning op vraagstukken rond gender vanuit het christelijk geloof. Het is mijn ervaring dat hier zeker behoefte aan is. In mijn eigen ontmoetingen met transpersonen en hun naasten kwam dit vaak naar voren.

In de eerste plaats gaat het dan om het vinden van informatie en ontvangen van handreikingen bij allerlei vragen die voortkomen uit het gelovig willen nadenken over gender. Het boek van Minderhoud leest wat dit betreft heel wat nuttige informatie bijeen. Uiteraard kan dit niet anders zijn dan selectief, maar er is veel recent materiaal te vinden. In de tweede plaats is men juist daarin op zoek naar een benadering die alle ruimte laat om in liefde en met elkaar de bevrijdende kracht van het evangelie te ontdekken. Ik proef bij Minderhoud deze intentie in de betrokken manier waarop hij schrijft over dit onderwerp en vooral over zijn ontmoetingen met personen die existentieel betrokken zijn.

De meest indringende vraag die je wellicht kunt stellen, is denk ik of dit boek hen een begaanbare weg biedt. Hoe behulpzaam is dit boek voor hen? Dat brengt me terug bij de vraag die ik in het begin al stelde: tekent zich in dit boek inderdaad iets af van een weg om te gaan?

Ik begrijp heel goed dat Minderhoud wil waarschuwen tegen allerlei vormen van kwade en kwalijke beïnvloeding die veel verwarring scheppen.

Door heel het boek heen wordt duidelijk dat Minderhoud bij zijn zoektocht uit wil gaan van de binaire orde van het begin zoals we daarover lezen in Genesis. Terecht om hierbij te beginnen en dit zeker ook niet los te laten. Tegelijk roept het wel vragen op als Minderhoud deze orde van het begin tot fixatiepunt maakt bij zijn bespreking van de rest van de Bijbel en aandacht geeft aan de werkelijkheid van het koninkrijk van God en de toekomstige nieuwe wereld. Minderhoud heeft zeker oog voor de complexiteit van diversiteit en zoekt ook zeker nuance. Toch blijft bij hem de vraag wat nu werkelijk het nieuwe is van de verlossing en de vernieuwing die God in Christus en door zijn Geest wil geven. Is hierin werkelijk niet meer ruimte voor diversiteit dan Minderhoud nu suggereert?

Als God hier en nu al werkt aan een nieuwe wereld zijn dan in diversiteit wellicht niet allerlei signalen te herkennen die heenwijzen naar een toekomstige orde van Gods nieuwe wereld? Kunnen dit niet heel onbevangen, open vragen zijn waarmee we wellicht iets mogen ontdekken van hoe geloof en gender samen kunnen gaan op een manier waarbij niet bij voorbaat alles terug te voeren moet zijn naar het begin van een wereld die voorbij zal gaan? Bovendien zou kunnen blijken dat ook dit begin al meer complexiteit in zich draagt dan je soms zou vermoeden. In mijn beleving blijft daarom het perspectief dat Minderhoud aanreikt in de zoektocht naar een begaanbare weg een te beperkt perspectief.

Dit beperkte perspectief met de fixatie op de orde van het begin kan wellicht profetisch worden genoemd, maar wekt niet zelden de indruk de ideologische polarisatie te voeden die Minderhoud nu juist naar eigen zeggen wil vermijden.

Ik begrijp heel goed dat Minderhoud wil waarschuwen tegen allerlei vormen van kwade en kwalijke beïnvloeding die veel verwarring scheppen. Die kritische blik is zeker nodig, maar tegelijk kan zijn eigen insteek daarbij tot blikvernauwing leiden. Er zijn namelijk meerdere perspectieven denkbaar die mede vruchtbaar zijn te maken in een benadering vanuit de christelijke overtuiging en de bevrijdende kracht van het evangelie van Christus. Een boeiende gids hierbij vind ik het boek van Mark Yarhouse en Julia Sadusky met de titel ‘Emerging Genderidentities. Understanding the diverse experiences of today’s youth’. Voor een uitbreiding of voortzetting van de zoektocht beveel ik dit boek (waarvan ik vermoed dat er helaas geen vertaling in het Nederlands bestaat) van harte aan.