Menu

Basis

Godsdienstig vormingsonderwijs op openbare basisschool

Basisschool kinderen die in een klaslokaal zitten
Door dit onderwijs vergroten kinderen hun mentale weerbaarheid. (Beeld: Ingeborg van Bruggen)

De regering heeft bezuinigingsplannen voor sport en de culturele sector, voor onderwijs, voor de publieke omroep, voor de niet-gouvernementele organisaties. Minder in het nieuws is de bezuiniging op godsdienstig onderwijs op openbare scholen. Woord & Dienst vroeg een reactie aan de stichting Protestants godsdienstig vormingsonderwijs (PC GVO).

Het kabinet is voornemens om 361 miljoen euro te bezuinigen op subsidies in onderwijs en cultuur. Daarmee dreigt het geld voor godsdienstig en levensbeschouwelijk vormingsonderwijs op openbare basisscholen per januari 2027 te verdwijnen.

Fundament voor levensvragen

Wat is godsdienstig vormingsonderwijs en waarom is het zo belangrijk? Godsdienstig vormingsonderwijs op openbare basisscholen helpt kinderen om een eigen kijk te ontwikkelen op levensvragen rondom moraliteit, zingeving, leven en dood. Zo vormen zij hun eigen levensbeschouwing.

Uniek aan ons onderwijs is dat vakleerkrachten vanuit hun eigen levensbeschouwing kinderen, op verzoek van ouders, begeleiden: vanuit het jodendom, humanisme, protestantisme, katholicisme, de islam, hindoeรฏsme en boeddhisme. Door dit onderwijs vergroten kinderen hun mentale veerkracht en weerbaarheid. In deze onzekere tijden van oorlogen, crises, snelle ontwikkelingen en constante verleidingen vanuit de (sociale) media biedt dit hun een stevig en diepgeworteld fundament.

Lachende basisschool kinderen in een klaslokaal
Jaarlijks volgen 50.000 leerlingen ons onderwijs. (Beeld: Ingeborg van Bruggen)

Aantasting

Wat zijn de gevolgen als godsdienstig vormingsonderwijs op openbare basisscholen verdwijnt? Jaarlijks volgen 50.000 leerlingen ons onderwijs.

Het kabinet is van plan de structurele bekostiging middels subsidie geheel te schrappen. Hierdoor worden niet alleen de leerlingen en hun ouders, maar ook ruim driehonderd gespecialiseerde vakleerkrachten, het hele openbare basisonderwijs en de samenleving als geheel de dupe.

Leerlingen, hun ouders, ruim driehonderd vakleerkrachten, het openbare basisonderwijs en de samenleving als geheel zijn de dupe

Ook wordt hiermee de toegankelijkheid van het openbaar basisonderwijs aangetast, door ouders en leerlingen het recht op godsdienstig vormingsonderwijs te ontzeggen. Ouders met een wens tot godsdienstig vormingsonderwijs kunnen immers hiermee niet meer terecht op openbare scholen.

Deze bezuiniging brengt grote effecten met zich mee in krimpgebieden waar niet zoveel keuze is qua scholen. Ouders met een levensbeschouwing zullen hier sneller (moeten) kiezen voor openbaar onderwijs, waar het godsdienstig vormingsonderwijs nu dreigt te verdwijnen.

Wetswijziging โ€ฆ

Is de bezuiniging nu een feit? Nee, dat gaat gelukkig niet zo gemakkelijk. Voor deze bezuiniging moet eerst de wet worden aangepast. De financiering van godsdienstig en levensbeschouwelijk vormingsonderwijs is sinds 2017 verankerd in de wet vanuit een heldere bedoeling: het uitvoeren van een wettelijke taak (WPO 50 en 51).

Om onze subsidie te kunnen schrappen moet er dus een wetwijziging plaatsvinden. In de komende periode zetten we uiteraard alles op alles om de politiek ervan te overtuigen dat godsdienstig vormingsonderwijs op openbare basisscholen bekostigd moet blijven.

Wouter Knoester is directeur-bestuurder van de stichting Protestants Centrum voor godsdienstig vormingsonderwijs.


Heilige familie…
Woord & Dienst 2024, nr. 12

Wellicht ook interessant

AI in de vorm van een robot zijn eigen trainingsprogramma, bestudeert op een scherm voor hem
AI in de vorm van een robot zijn eigen trainingsprogramma, bestudeert op een scherm voor hem
Basis

De plannen van AI zijn niet per se onze plannen

Fulco Timmers maakt zich zorgen. Terwijl hij AI eerst nog zag als een geavanceerde rekenmachine, blijkt het niet alleen een reflectie te zijn van de verlangens en de wil van diens programmeurs. AI-systemen zijn niet deterministisch en hun gedrag is niet volledig vast te leggen. Het is daarom naรฏef om te veronderstellen, betoogt Fulco, dat de plannen van AI samenvallen met onze eigen plannen โ€“ zoals ook onze plannen niet op รฉรฉn lijn zaten met die van onze Schepper.

Oude man met wandelstok op versleten bankje
Oude man met wandelstok op versleten bankje
Basis

De doelgroependwaling

Denken in doelgroepen is alomtegenwoordig in allerlei sectoren, profit en non-profit. Doelgroepen in beeld hebben is nuttige basiskennis. Je moet weten wie je voor je hebt voor een doeltreffende aanpak. Ook als predikant heb ik daar wat van mee. Als ik ergens als gastvoorganger ga komen, vraag ik vooraf aan de contactpersoon: wie komen er zoal bij jullie in de kerk: hoogopgeleiden, ouderen, gezinnen, mensen van andere culturen, vluchtelingen? En wat voor strekkingen zijn er bij jullie vertegenwoordigd: reformatorischen, evangelischen, vrijzinnigen, midden-orthodoxie? Oh ja, ook kerkelijk hebben we vรฉรฉl โ€œsoorten mensenโ€. Daar wil je rekening mee houden, toch?

Rechterhamer die op een Bijbel ligt met op de achtergrond een kruis.
Rechterhamer die op een Bijbel ligt met op de achtergrond een kruis.
None

Bijbel en politiek

Al jaren speelt de Bijbel een rol in de politiek โ€“ soms als inspiratie, soms als wapen. Regelmatig zien we dat in de Verenigde Staten, maar ook in Nederland grijpen politici regelmatig naar bijbelteksten om hun standpunten kracht bij te zetten. Maar hoe ver ga je daarin? De Bijbel is politiek, of in ieder geval: bepaalde verhalen eruit hebben een duidelijke politieke lading. Als redactie riep dat een aantal vragen op, want hoe moeten we hier mee om gaan? Kan je zomaar de bijbel gebruiken om een politiek punt te maken vandaag de dag? In deze serie hebben we een aantal theologen gevraagd om op deze vragen te reflecteren.

Nieuwe boeken