Handelingen: open of gesloten einde?
Het boek Handelingen der Apostelen vertelt over het ontstaan en de geschiedenis van de vroege kerk. Het einde van het verhaal, Handelingen 28:16-31, lijkt een raadsel. In de laatste hoofdstukken wordt de lezer meegesleept in de spannende belevenissen van Paulus. De apostel is gevangen genomen en heeft zich voor zijn proces beroepen op de keizer in Rome. Op het moment dat het verhaal dit keizerlijke proces als climax van deze geschiedenis zou moeten gaan vertellen, houdt het boek op. Het slot van Handelingen laat de huidige lezer achter met een gevoel van onvolledigheid.
Er zijn voor Handelingen drie soorten afsluiting relevant. Een einde is ‘open’ wanneer meerdere elementen die belangrijk zijn voor de afsluiting van het verhaal aan het slot worden weggelaten. Dit type einde stimuleert de lezer het verhaal zelf aan te vullen. Een tweede mogelijkheid is dat het verhaal een mooi afgerond, ‘gesloten’, geheel vormt. Hierbij sluit het einde het verhaal af door bijvoorbeeld naar het begin of naar verschillende punten in het verhaal te verwijzen. Ten derde kan een verhaal om verschillende redenen niet af zijn. De schrijver kan zijn overleden of het einde van een verhaal is zoekgeraakt waardoor het verhaal een ‘gebroken’ einde heeft.
Al eeuwenlang hebben lezers de vragen die het slot van Handelingen oproept op zeer uiteenlopende manieren beantwoord. Juist deze veelheid laat zien dat geen enkele oplossing tot nu toe volledig heeft kunnen overtuigen.
