Liturgie is principieel liturgie in de crisis geworden; de context en de mensen in die context zijn beslissend voor de liturgische vormen die ontstaan. Er is geen normatieve, vaste liturgische vorm meer. We zijn definitief de Liturgische Beweging voorbij. Met deze programmatische woorden besluit de protestantse liturgiewetenschapper Marcel Bamard een beschouwing over de huidige situatie van de liturgie.' Programmatische woorden, omdat ik ervan uitga dat Bamard zijn analyse niet alleen bedoelt als constatering vanuit het waamemersperspectief, maar ook als indicatie van de richting waarin de liturgie en de liturgieweten- schap zich zijns inziens zouden moeten bewegen, willen zij relevant blijven