Bijbelwetenschappen

Ruim 75 jaar geleden werd het Evangelie van Tomas teruggevonden. In deze bijdrage worden eerst de vondsten van de Koptische en de Griekse teksten besproken en vervolgens in vogelvlucht enkele visies die deskundigen in de afgelopen zeven decennia hierop hebben gegeven. Vooral twee kwesties komen hierbij aan de orde: kan het een gnostisch geschrift worden genoemd en in hoeverre gaat het terug op de historische Jezus?

In de Handelingen van Tomas is Tomas de centrale figuur die spannende en wonderlijke avonturen meemaakt. In deze bijdrage kijken we hoe deze bijzondere tekst een christelijke boodschap van kuisheid en ascese verpakt in een reisverhaal vol bruidssymboliek dat toch weinig van het huwelijk moet hebben.

Tomas staat in de christelijke traditie bekend als een ongelovige. Het is zelfs een uitdrukking in het Nederlands: een ongelovige Tomas zijn. Tomas geloofde uiteindelijk wel in de verrezen Christus, maar pas – zo zegt diezelfde traditie – nadat hij hem had kunnen aanraken en de kruiswonden had kunnen voelen.

‘Hoe kunnen we de weg weten?’ Dit citaat uit Johannes 14,5 is een toepasselijke openingszin aangezien het een uitspraak betreft van de enigmatische figuur die in dit nummer van Schrift centraal staat: de apostel Tomas.

Na lezing van dit vlot geschreven en rijk geïllustreerde boek blijf je als lezer zitten met de indruk dat je Frans de Liagre Böhl beter als leermeester dan als vader kon hebben. Uit de veel aangehaalde citaten van zijn leerlingen ontstaat het beeld van een zeer geleerde man die zijn grote enthousiasme voor en kennis van de wereld van het oude Nabije Oosten op indrukwekkende wijze wist over te brengen. En dat niet alleen op een hoog academisch niveau, maar ook voor een breder publiek.

Het kerstverhaal van Lucas 2 hoort bij het sondergut van Lucas: materiaal dat niet voorkomt in andere evangeliën in de canon. De tekst ademt de sfeer van het joodse christendom. De tekst zit vol verwijzingen naar het leven buiten, het joodse jubeljaar en de priesterlijke teksten uit de Pentateuch. Je kunt de teksten in december lezen, maar nog sprekender is het om ze al in september te laten klinken.

Deze bijdrage richt zich eerst op de taal van de Psalmen, biedt daarna een overzicht van groene Psalmen, peinst vervolgens over de positie van de mens in Psalm 105 en stelt ten slotte de vraag hoe giftig Psalm 8 is. De titel van deze bijdrage is gekozen met het oog op de biodiversiteit.

Omdat de wereld Gods schepping is, heeft de Bijbel natuurlijk iets te zeggen over ecologische problemen. Dit lijkt misschien een voor de hand liggende gedachte, maar is het ook zo? Of komt de Bijbel uit een wereld met ossen, paarden en ezels, maar zonder ecologische problemen; een wereld met een natuur die bedreigend was; een wereld zo anders dan de onze dat de Bijbel weinig zegt over onze ecologische vragen en problemen? Dit artikel zoekt aan de hand van drie bijbelpassages een antwoord op de vraag wat het Nieuwe Testament ons te zeggen kan hebben over ecologie.

Waarom zou je voor de aarde zorgen als die toch zal vergaan? Als God van plan is de aarde te vernietigen, is het dan zo’n probleem als we die ondergang nog wat bespoedigen? Voor een behoorlijk aantal mensen, vooral gelovigen van Amerikaanse fundamentalistische snit, zijn dit reële vragen. En hebben ze niet een punt? Want in tegenstelling tot wat de klimaatbeweging beweert is er in de Bijbelse traditie wel degelijk de hoop en verwachting dat er een nieuwe aarde, een ‘planeet B’ zal komen.