Pastoraat

De opleidingen tot geestelijk verzorger hebben de oren te veel laten hangen naar wat ze dachten dat de samenleving van hen vroeg, stelde Erik Borgman in een interview in Handelingen 2020/2. In dit artikel werkt hij dit uit en hij benadrukt dat in de geestelijke verzorging naar de mens moet worden gekeken als iemand met een ziel, en niet als een consument met behoeften.

Voor de hbo-theoloog is de praktijk de inspiratiebron voor de theologie. De theologische vragen die door de praktijk worden opgeroepen leiden tot theologisch onderzoek en verdieping. Hiermee keer je terug naar de praktijk. De plek waar je werkt, is zo de ruimte waar de theologie tot leven komt.

Mieke Boer schrijft in haar boek ‘Een warme band met God’ over God als hechtingsfiguur. Een informatief en pastoraal boek met handvatten om je te kunnen hechten aan God.

Bezoekmedewerkers bij ouderen en dementerenden vragen nogal eens om aanwijzingen hoe het gesprek gaande te houden. Als zo’n hulp volgt hier het verhaal over ‘het Klein Levensboek’. U doet er vast inspiratie aan op!

Provocatief pastoraat is een uitdagende en humoristische manier van werken met mensen op grond van het geloof. ‘Op grond van het geloof’ veronderstelt een theologie. Elke theologie kent een mensbeeld, een Godsbeeld en een wereldbeeld. De volgende provocatieve interventies zijn gebaseerd op een keihard wereldbeeld: alles draait om macht; om invloed hebben op wat er gebeurt.

Bij seksueel misbruik in kerk en pastoraat relaties spelen ‘spreken’ en zwijgen’ een ingewikkelde rol. De dader roept de misbruikte op om te zwijgen. De misbruikte zwijgt uit schaamte. Omstanders zwijgen. Als de misbruikte de stilte verbreekt en spreekt, barst de bom. Aan het woord zijn een misbruikte en Christiane van den Berg-Seiffert, die onderzoek deed naar de dynamiek in de geloofsgemeenschap na seksuele grensoverschrijding in een pastorale relatie.

Provocatief pastoraat is een speelse manier van mensen geestelijk begeleiden. Pastoraat is een ernstige zaak, maar spel sluit serieusheid niet uit. Provocatief pastoraat neemt haar missie – God eren, er zijn tot heil van mensen – heel serieus, maar niet ernstig. Haar benadering van mensen wordt gekenmerkt door warme onvoorwaardelijke acceptatie (liefde), humor en uitdaging ineen.

Provocatief pastoraat is het met humor en uitdaging, pastoraal begeleiden van mensen op grond van een warme onvoorwaardelijke acceptatie van de ander. De warmte geeft veiligheid, de humor geeft licht en lucht en de uitdaging roept naar voren (pro-vocare) – ook wie de provocatief pastor is. Zo kan er een ontmoeting ontstaan die knettert van leven.

Onlangs lanceerde het Kennisinstituut christelijke ggz (Kicg) de online cursus ‘Pastoraat bij psychische problemen: oefenruimte’. De cursus is gemaakt als verdieping op het ‘Handboek pastoraat bij psychische problemen’.