Praktische theologie

Wat heeft kerkelijk erfgoed ons vandaag nog te vertellen? Die vraag stelde historicus en theoloog Dick Wursten tijdens de Open Monumentendag op zondag 14 september 2025. Hij beklom de kansel van de protestantse kerk De Brabantse Olijfberg in Antwerpen, die een week eerder na een lange restauratie opnieuw was geopend.

Zacheüs wil Jezus zien, maar hij is klein van stuk en de menigte staat in de weg. Niemand doet een stap opzij voor deze hoofdtollenaar. Hij komt niet door de muur van mensen, dus klimt hij noodgedwongen in een boom. Wie is die menigte die hem het zicht ontneemt?

In het Koninkrijk van God staat alles op zijn kop. Uit hoe Jezus omgaat met Zacheüs, blijkt hoe Hij kijkt naar mensen. 

In 2025 vieren we een mijlpaal: het is precies 75 jaar geleden dat The Lion, the Witch and the Wardrobe verscheen – het begin van een tijdloze fantasyreeks die jong en oud al generaties lang betovert. Als trotse uitgever eren we dit bijzondere jubileum met fonkelnieuwe edities, een groots opgezette campagne en een najaar vol Narnia-magie. Want waar anders vind je een wereld waar kinderen tot koningen worden gekroond, dieren kunnen spreken en het wonder om elke hoek schuilt? Stap door de kleerkast – Narnia wacht op je.

Zacheüs besluit na zijn ontmoeting met Jezus om zijn geloof meteen van betekenis te laten zijn voor zijn gemeenschap. Hij herstelt wat hij door zijn corruptie kapot heeft gemaakt. De helft van zijn bezittingen geeft hij aan de armen en hij vergoedt viervoudig het geld dat hij anderen heeft afgeperst.

Zacheüs, hoofdtollenaar en klein van stuk, klom in een vijgenboom om Jezus te kunnen zien. In dit verhaal is de vraag: ‘Wie ziet wie?’ Er wordt heel wat gekeken over en weer. De omstanders kijken, Zacheüs kijkt, Jezus kijkt. Iedereen kijkt naar elkaar, en iedereen wil gezien worden. Zien ze de ander ook echt? Of zien ze vooral wat ze willen zien?

Zacheüs ging niet naar de synagoge om Jezus te zien en horen, maar hij verstopte zich in een vijgenboom langs de route. Hier klinkt een echo van het verhaal van Adam en Eva die zich, toen ze zich hadden laten verleiden, verstopten voor God en zich bedekten met vijgenbladeren. Maar die schaamte die je voelt als je God of Jezus of jezelf naakt onder ogen komt, zonder bedekking of mooie praatjes, gewoon zoals je bent, is niet op te lossen met vijgenbladeren, maar alleen met gezien worden en genade vinden.

Eind november verschijnt bij KokBoekencentrum het boek over organist, componist, onderzoeker Jan Zwart waaraan musicoloog Frits Zwart (kleinzoon van Jan Zwart) de afgelopen jaren werkte; Frits Zwart is onder meer bekend van zijn biografie van Willem Mengelberg die inmiddels ook in het Engels en het Duits is verschenen.

Ter gelegenheid van de verschijning van: Jan Zwart. Biografie van een gedreven organist en toonkunstenaar door Frits Zwart. Uitgevoerd worden werken van Jan Zwart, Jan Pietersz. Sweelinck, Joh. Seb. Bach e.a.