Overal mensen
Zacheüs wil Jezus zien, maar hij is klein van stuk en de menigte staat in de weg. Niemand doet een stap opzij voor deze hoofdtollenaar. Hij komt niet door de muur van mensen, dus klimt hij noodgedwongen in een boom. Wie is die menigte die hem het zicht ontneemt?
Zacheüs wordt vanwege zijn werk en zijn keuzes letterlijk met de nek aangekeken. Zijn naam betekent zuiver, rein, rechtvaardig. Zoals ieder mens geboren wordt, zoals ieder mens bedoeld is. Maar ja, hij is allang niet meer zo rein en rechtvaardig. En al zou hij willen veranderen, hij wordt gevangen gehouden in het oordeel dat anderen over hem hebben. Misschien ook wel in het oordeel dat hij over zichzelf heeft.
Hij doet zijn uiterste best een glimp op te vangen van Jezus en dat zegt veel over het verlangen dat hij heeft. Gezien worden, genezen worden, gezuiverd worden tot een nieuw bestaan. De verhalen over Jezus gaan als een vuurtje door het land en Jezus’ komst in Jericho blijft dan ook niet onopgemerkt. Een grote menigte verdringt zich in de straten voor deze leraar en wonderdoener. Met de ogen strak gericht op Jezus ziet men de kleine zondaar niet, noch zijn groot verlangen. De menigte staat de ontmoeting met de Heer in de weg.
Het gebeurde al eerder, toen Jezus in een huis onderricht gaf en zieken genas (Lucas 5:17-26). Een paar mannen willen een verlamde vriend op een draagbed bij Jezus brengen, maar door de mensenmassa die zich verdringt bij het huis lukt het niet binnen te komen. Dan maar door het dak… en zo geschiede. De verlamde wordt genezen, of beter gezegd: zijn zonden worden hem vergeven. Hij wordt gereinigd van wat hem verlamt om werkelijk mens te zijn. Zoals ook Zacheüs gezuiverd wordt tot een nieuw bestaan.
Het verhaal van Zacheüs is ook een spiegel voor de lezende gemeente. Welke rol spelen wij in het verhaal? Soms zijn we Zacheüs, verlangend om gezien te worden, om een andere weg te gaan. Soms zijn we Jezus die oog heeft voor dat verlangen, die in omzien ruimte schept voor een bevrijd bestaan. Soms zijn we de menigte, de mensenmassa die de ogen richt op Jezus, Hem ten diepste zoekt. Maar pas op! Laten we niet als een muur de ander het zicht ontnemen, niet door onze gerichtheid op onszelf, noch door ons knellend oordeel. Wie Jezus zoekt, ziet naar de ander en doet een stap opzij. Kijk, kom dichterbij, hier ligt je toekomst!
Harold Schorren is predikant van de wijkgemeente Laurenspastoraat, city pastor van Rotterdam, en redactielid van Open Deur.
Lucas 19:1-10
Jezus ging Jericho in en trok door de stad.
Er was daar een man die Zacheüs heette. Deze Zacheüs was hoofdtollenaar, en hij was erg rijk.
Hij wilde Jezus zien, om te weten te komen wat voor iemand het was, maar dat lukte hem niet vanwege de menigte, want hij was klein van stuk.
Daarom liep hij snel vooruit en klom in een vijgenboom om Jezus te kunnen zien wanneer Hij voorbijkwam.
Toen Jezus daarlangs kwam, keek Hij naar boven en zei: ‘Zacheüs, kom vlug naar beneden, want vandaag moet Ik in uw huis verblijven.’
Zacheüs kwam meteen naar beneden en ontving Jezus vol vreugde bij zich thuis.
Allen die dit zagen, zeiden morrend tegen elkaar: ‘Hij is het huis van een zondig mens binnengegaan om onderdak te vinden voor de nacht.’
Maar Zacheüs was gaan staan en zei tegen de Heer: ‘Luister, Heer, de helft van mijn bezittingen zal ik aan de armen geven, en als ik iemand iets heb afgeperst, zal ik het viervoudig vergoeden.’
Jezus antwoordde: ‘Vandaag is dit huis redding ten deel gevallen, want ook deze man is een zoon van Abraham. De Mensenzoon is gekomen om te zoeken en te redden wat verloren was.’
