Prediking

De Openbaring van Johannes is een liturgische tekst. Het gaat in dit boek om de aanbidding van Hen die het waard zijn geprezen te worden, God en het Lam op de troon.

Soms denken we dat het vertellen van verhalen minder geestelijk zou zijn dan het geven van verantwoorde bijbeluitleg. We zijn als sprekers inderdaad geroepen om het goede nieuws door te geven en uit te leggen. We slaan echter door naar de andere kant als we zeggen dat verhalen vertellen niet belangrijk zou zijn. Dat is het wel. Jezus vertelde zelf veel verhalen! Hij had allerlei preken kunnen houden, maar Hij wilde dat zijn luisteraars het beleefden. Vaak legde Hij zijn gelijkenissen niet eens uit na afloop. Zijn gelijkenis wás de preek!

De zomer, de periode ná Pinksteren en vóór de start van een nieuw seizoen, kan benut worden om stil te staan bij het leven van de gemeente. De nieuwtestamentische brieven geven genoeg stof tot overdenken. De brief aan de Filippenzen biedt aanknopingspunten om zowel de vreugde als de zorgen die in de christelijke gemeente leven, aan de orde te stellen.

In veel gemeentes wordt de startzondag in september gehouden. Dit is een maand met veel Joodse feesten zoals Jom Kippoer en Soekot. Bij deze feesten hebben het vasten en de maaltijden een belangrijke rol. Hier kan naar verwezen worden tijdens de dienst.

Deze zondag is de startzondag. Voor veel gemeenten officieel of onofficieel het begin van het winterwerk seizoen. Veel gemeenten kiezen ervoor deze zondag aan te sluiten bij het jaarthema van de landelijke kerk. Dit jaar is het thema: ‘Aan tafel!’.

De tijd tussen Pinksteren en Advent is de tweede periode van de tijd door het jaar. De liturgische kleur is groen, een kleur die zowel hoop als verwachting uitdrukt. In deze periode wordt de kerk erbij bepaald, dat wij leven tussen de uitstorting van de Heilige Geest en de wederkomst van de Heer.

Gods berouw omsluit de kern van deze geschiedenis: de confrontatie tussen Samuël en Saul. Saul was God ongehoorzaam: dat is de motivatie van zijn berouw. Dit berouw veroorzaakt bij Samuël een heftige reactie: toorn. Onduidelijk is op wie zich die toorn richt: God of Saul. Samuël brengt de nacht in gebed door. De volgende dag ontmoeten ze elkaar in Gilgal. In het gesprek dat beiden voeren, confronteert Samuël Saul met het feit dat hij niet geluisterd heeft naar het Woord van God.

Roze Zondag valt dit jaar na Pinksteren en zondag Trinitatis. Het is dus een heel geschikte zondag om dieper in te gaan op de concrete werking van de Heilige Geest in het leven van de toehoorders en om de Heilige Geest zo concreet aan het werk te zien. Roze zondag besteedt aandacht aan de emancipatie en de inclusie van de LHBT-gemeenschap in de kerk. Het is dus een zondag die iedereen aangaat: ook heteroseksuelen!

Ik ben in veel diensten voorgegaan, zowel in katholieke als in protestantse gemeenschappen, en ik heb meestal wel een kwinkslag gemaakt die de mensen aan het lachen of minstens aan het glimlachen maakte. Maar het werd niet altijd gewaardeerd: er waren protestantse gemeenten, zelfs van vrijzinnige aard, waar een lach in de dienst niet passend geacht werd. De kerkdienst hoort ernstig te zijn, kreeg ik wel eens te horen, en: zoveel valt er in onze wereld niet te lachen.