Systematische theologie

Alle goden moeten dus het veld ruimen. Ja, ook de god van het christendom. Waarom eigenlijk? In het Oude Testament worden de afgodsbeelden neergehaald omdat alle eer en glorie toekomt aan Jahweh. De Heere is een jaloerse god, zo horen we keer op keer. Radicale theologie vindt dat ook Jahweh, als product van de menselijke verbeeldingskracht, eraan moet geloven. Maar waarom? Is er dan geen jaloerse opperheer die straalt aan het firmament?

Theatermaker Ilay den Boer ontdekt na zijn opleiding voor de IND dat hij zijn eigen vriend Hassan waarschijnlijk volgens de gangbare procedures zou hebben afgewezen – als hij alleen het dossier had gelezen. Als vriend vertrouw je iemand. Ook als ambtenaar moet je iemand geloven. Zijn verwarring leidde uiteindelijk tot een theaterstuk.

Onenigheid over waarheid is van alle tijden, concludeert Tanja van Leeuwen. Zie bijvoorbeeld de onenigheid over of de zon al dan niet het middelpunt is van de destijds bekende planeten. Tegenwoordig gaat het over vaccins en Poetins oorlog. Zij put hoop uit een gedicht van Henriëtte Roland Holst.

Verkenning van het begrip ‘feitelijke waarheid’ aan de hand van filosoof Hannah Arendt. Voor de politicus van vroeger betroffen leugens staatsgeheimen of strooide men anderen bewust zand in de ogen. Tegenwoordig bedriegt de politieke leugenaar ook zichzélf. Voor de wetenschapper blijft de waarheid gedeeltelijk, voorlopig en relatief. Uiteindelijk is er ‘waarheid’ als er sprake is van maatschappelijke betekenisgeving aan algemeen erkende feiten.

Lieg niet, maar beschadig mensen ook niet met je al te uitgesproken botte eerlijkheid, dat is pas echt slecht. Dat is een Joods motto. Een schilderij van Shoshannah Brombacher illustreert dit motto.

Is God weleens tijdelijk afwezig? Op reis? Even weg van alle ellende? Kijkend naar de beelden uit Oekraïne kun je dat soms denken. In bijbelse tijden dacht men dat ook, bij het zien van het verwoeste Jeruzalem.

Wat is radicale theologie? Goeie vraag. Ik weet het niet precies en ik vraag me af of er wel iemand is die een juist antwoord kan formuleren. Toch noem ik mezelf sinds enige jaren radicaal theoloog. In de beweging die radicale theologie genoemd wordt, herken ik steeds meer van mijzelf en mijn worsteling met het christelijke geloof. Daarom toch maar een poging om uit te leggen wat radicale theologie is.

Mark Joosse deed voor zijn master Identiteit, Ethiek en Samenleving ‘Een theologisch empirisch ethisch onderzoek naar besluitvorming bij ethische dilemma’s op de werkvloer’. Hoe verhoudt besluitvorming bij ethische dilemma’s op de werkvloer zich tot transcendentie?

Als laatste van de christelijke feestdagen die direct betrekking hebben op Jezus’ komst op aarde, vieren we Hemelvaart. Het is de dag van zijn intronisatie: het is de bevestiging van zijn koningschap. Al te makkelijk vergeten we daarbij dat Hij is weggegaan naar de hemel en dat de gestalte van zijn koningschap op aarde die van de aan het kruis doodgemartelde man is.