Systematische theologie
Na een spreekbeurt die ik in een gemeente van de Protestantse Kerk hield over ‘Religie en geweld’ stond een dame, van wie ik schatte dat ze aan de tweede helft van haar leven bezig was, op om het woord te nemen: ‘Wij heb-ben hier in de gemeente een project gehad om de Bijbel in één jaar helemaal door te lezen en ik heb daaraan meegedaan.
Eind 2015 verscheen postuum de dichtbundel Wakend over God van Joost Zwagerman. Deze bundel maakte meteen een diepe indruk op een breed publiek. Tot in het televisieprogramma De Wereld Draait Door werd er over gepraat, en kwam God ter sprake als een serieus en relevant gespreksthema.
Wanneer je als theoloog de vraag krijgt voorgelegd: ‘Geloof jij nog?’, klinkt er geregeld in dat woordje ‘nog’ ook iets meewarigs mee. Jij wordt geacht beroepsmatig te geloven, want jij spreekt over God en bedient je van volzin-nen met termen als ‘God’, ‘de Eeuwige Heer’, ‘de Schepper van hemel en aarde’.
Ethiek is de systematische reflectie op het vraagstuk van het goede leven. We kunnen op diverse wijzen ‘aan ethiek doen’. Moreel beraad, de methodische dialoog van professionals over een ethische kwestie, is een van die manieren. Met name in de zorg is moreel beraad over het algemeen gangbare praktijk.
Lange tijd was de heersende opvatting dat gehoorzaamheid aan Jezus’ laatste wil (Matteüs 28:18-20) betekent dat ook het Joodse volk betrokken dient te worden in het zendingswerk. Steeds meer kerken nemen echter afscheid van de zogenaamde ‘jodenzending’. De dominante formule is anno 2019 de joods-christelijke dialoog. Wat is de waarde van de joods-christelijke ontmoeting? En in hoeverre heeft het gesprek tussen jodendom en christendom toekomstperspectief?
Drie ‘zendingsstrategen’ uit zeventig jaar De Heerbaan, Wereld en Zending en TussenRuimte voor het voetlicht: Johannes Verkuyl, Steven van Randwijck, Johannes Blauw. Karakteristieke eeuwgenoten, met een eigen geluid en een eigen stempel.
Hebben wij als christenen iets unieks in handen of is het heil ook te vinden in andere godsdiensten? Hoe verhouden getuigenis en dialoog zich tot elkaar? Deze discussie ontging ook de missiologische tijdschriften De Heerbaan en later Wereld en Zending niet.
Tot lang na de Reformatie heerste de opvatting dat de kerkhervormers, Luther incluis, volledig in gebreke waren gebleven op het gebied van de missionaire actie en zelfs ook ten aanzien van de missionaire opdracht van de kerk. Gustav Warneck, de vader van missiologie als een theologische discipline, schrijft in 1906 dat dit zo is omdat ‘fundamentele theologische inzichten hen hinderden om hun daden, maar zelfs ook hun denken, een missionaire richting te geven’. Totdat Lutheronderzoekers ‘des hervormers schrijven’ nog eens nader gingen bestuderen.
Over het gezag van de Bijbel wordt flink gediscussieerd. Bijbelteksten worden verschillend gelezen en geïnterpreteerd. Tegelijk wordt veelal toch gesproken over een heilig boek en Gods woord dat houvast biedt en richting wijst. Hoe kunnen we de Bijbel in onze tijd en wereld als bron van inspiratie en gezaghebbend geschrift blijven lezen en verstaan?
