Kerkenraad, classicale vergadering en generale synode

De Protestantse Kerk kent drie niveaus van kerkzijn, die hier nog eens mét iets van hun taken en bevoegdheden op een rijtje worden gezet.

In de Protestantse Kerk geven de ambtelijke vergaderingen leiding aan de gemeente en de kerk. Op lokaal niveau moet je dan denken aan de kerkenraad. De plaatselijke gemeente heeft een grote mate van zelfstandigheid. De gemeente en de diaconie zijn rechtspersonen. Dat betekent niet dat de gemeenten die deel uitmaken van de Protestantse Kerk autonoom zijn. Er zijn namelijk nog twee niveaus van kerk-zijn met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

Classicale vergadering

Als eerste de classicale vergadering, waarvan de leden afgevaardigde ambtsdragers zijn uit verschillende gemeenten in een bepaald gebied (de classis). De classicale vergadering wordt een ‘meerdere vergadering’ genoemd, niet omdat de classicale vergadering belangrijker is dan de kerkenraad en zich zomaar mag mengen in het doen en laten van de plaatselijke gemeente, maar omdat er ‘meerdere gemeenten’ in samenkomen.

Eén van de eigen taken van de classicale vergadering, die de kerkorde noemt, is: ‘het erop toezien dat de gemeenten hun roeping en hun taak nakomen.’ Dat toezien komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in het reguliere bezoek van de classispredikant aan de kerkenraden en de voorgangers. Tijdens dat bezoek wordt gesproken over de bronnen waaruit ambtsdragers putten en de roeping van de kerk op die plaats en in die context.

De classicale vergadering heeft ook een toezichthoudende rol bij het beroepingswerk. Een gemeente kan geen predikant beroepen zonder toestemming van de classis.

Een ander voorbeeld: als er een conflict is in de gemeente tussen ambtsdragers en het lukt niet tot een oplossing te komen, dan kan de classispredikant het classicale college voor de visitatie verzoeken een visitatie te houden.

Generale synode

Ook de generale synode is een ‘meerdere vergadering’. In deze landelijke vergadering komen afgevaardigden uit de diverse classes samen. Zij geeft leiding aan het leven en werken van de kerk en bespreekt in haar vergadering thema’s die de kerk als geheel aangaan.

De generale synode neemt geen besluiten over wijzigingen in de kerkorde of de ordinanties zonder de inbreng van de classes en de gemeenten. Kerkenraden wordt gevraagd te reageren op het voorgenomen beleid van de generale synode, de classicale vergaderingen spreken zich – aan de hand van de reacties uit de gemeenten – uit over de voorstellen van de synode. We noemen dit considereren. Deze consideraties worden meegenomen in de uiteindelijke besluitvorming in de generale synode.

Er wordt in de synode ook gesproken over belangrijke onderwerpen, bijvoorbeeld naar aanleiding van een nota over de relatie tussen Israël en de Palestijnen. Hierbij is de invloed van het grondvlak gelegen in het feit, dat de leden van de generale synode ambtsdrager zijn en daardoor bekend zijn met wat er in de gemeenten leeft.