Kletskoppen en voedselpakketten

Nijmegen-Noord

Met mijn Rooms Katholieke mede-pionier had ik al heel wat uurtjes doorgebracht in de nieuwbouw van Nijmegen-Noord. Hier schieten de huizen als paddenstoelen uit de grond. De veelal jonge nieuwe bewoners haasten zich door de dag. Van crèche naar werk, via de winkel naar huis en na het eten op de fiets naar de sportschool of aan de studie die naast het werk nog wordt gedaan. Voor het slapen nog even ontspannen met Netflix of sociale media. Of wat online shoppen. Veel winkels zijn hier nog niet, maar de afhaalpizzeria en de snackbar doen goede zaken.

Achter de voordeur

Op pad met ‘welkom-namens-de-Vierplekbloemetjes’ zie ik verbazingwekkend veel kleine vrachtwagentjes met een inmiddels bekend logo. Ik hoop dat deze mensen aan zoiets gezelligs als een picknick toekomen. De vraag of ze zich hier al een beetje thuis voelen wordt meestal bevestigend beantwoord. Het is wel lastig om een netwerk op te bouwen, horen we ook. Iedereen is hier druk en veel van huis. Ze missen de vrienden van de opleiding en hun familie woont nu wat verder weg. Zomaar even een kopje koffie drinken is niet vanzelfsprekend. Extra lastig als je een tijdje met zwangerschapsverlof bent of in-between-jobs.

Het lijkt zo rooskleurig in de nieuwbouw. Mooie huizen, mooie auto’s, ooievaartje in de tuin. Maar achter de voordeur is er naast geluk en plezier ook tegenslag. Van de maatschappelijke organisaties die hier werkzaam zijn, horen we over relatief veel scheidingen, burn-outs, suïcides en schuldproblematiek. Ook hier zijn er mensen die afhankelijk zijn van de Voedselbank. Hun pakketten moeten ze ergens in Nijmegen-Oost ophalen. Eén van onze pioniers is schuldhulpverlener, een ander is psycholoog. De lijntjes zijn kort.

Verlangen

Wat zou het mooi zijn als wij als kerk hier iets kunnen bijdragen aan de leefbaarheid en het verbinden van mensen. Die wens leeft binnen de Protestantse Gemeente De Vierplek en daarvoor zijn ze actief bij het pionieren in Noord. Werktitel ‘4-Friends’. Hoe kunnen wij mensen hier uitnodigen of uitdagen om echt contact te maken in deze wijk? Wat kunnen wij bijdragen om mensen met financiële problemen weer meer zelfvertrouwen en waardigheid te geven?

Een artikeltje in Dagblad Trouw vertelt dat in een groeiend aantal cafés in Noorwegen aan klanten de keus is tussen een neutrale beker en een beker waaraan je kunt zien dat je open staat voor een praatje. Het idee ‘Kletskop’ is geboren.

Kletskop

Een beetje zenuwachtig benader ik het eerste café. ‘Ze zien me aankomen’, denk ik. ‘Een dominee die contacten wil leggen in een café.’ Maar de jonge uitbater vindt het een prachtig plan en een paar weken later zitten we met een groepje enthousiastelingen om de tafel. ‘Droom’ is ook aangeschoven, deze organisatie werkt met mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Zij gaan serviesgoed maken en kletskopkoekjes bakken en ze runnen een café dat mee gaat doen. Of wij – de kerk – voor vrijwilligers kunnen zorgen? ‘Als iemand dan de stap zet om een Kletskop te bestellen, heeft hij of zij in elk geval al één leuke gesprekspartner.’ Ik glim. Wat een prachtig project.

(De)motivatie

Een paar maanden later kunnen we van start. Folders gemaakt en stickers op de ruit van de deelnemende cafés. www.kletskop.nl is in de lucht. Een paar mooie interviews in de regionale kranten. Vrijwilligers zijn ingeroosterd, de verwachtingen zijn hoog gespannen. Te hoog, denk ik een half jaartje later. Want hoe fantastisch iedereen het idee ook vindt, het blijkt een grote stap om echt aan te haken. Soms zitten we zomaar met vijf of zes ‘vreemden’ om de tafel. Regelmatig ontmoeten we iemand van de doelgroep. Maar het komt vaker voor dat de vrijwilligers de enigen zijn die uit de vrolijke Kletskop drinken. En wat is het lastig om het steeds wisselende personeel van de cafés te coachen. Want ‘wilt u een Kletskop, dat is voor mensen die eenzaam zijn of contact zoeken?’ is natuurlijk de beste manier om mensen te demotiveren.

Pionieren is taai, zeker wanneer ‘succes’ uitblijft. We komen weer bij elkaar en brainstormen over nieuwe input. ‘Loesje’ van de posters heeft mij benaderd. Of we een keer samen iets kunnen doen in één van de cafés. Zou het mensen over de streep trekken als ze bij iets kunnen aansluiten, zoals het schrijven van Loesjeposters over verbinding? De ‘Loesje-Kletskop-middag’ is super. Vijftien mensen, de meesten uit de nieuwbouw, schuiven aan. Er wordt gelachen, gepraat, geschreven. Het personeel loopt met een grote glimlach en een dienblad vol Kletskoppen rond. We besluiten regelmatig ‘Kletskop-plus’ te organiseren. Een spelletjesmiddag, kletskopborrels, filosoferen met kinderen, en er zijn nog meer ideeën.

Geloof in je missie

Een aantal vrijwilligers vraagt zich af of dit nog wel is wat we eigenlijk wilden. Of zijn we vervallen in wat we als kerken al te vaak doen: het organiseren van leuke activiteiten en hopen dat er mensen komen.Was het idee niet dat we mensen met elkaar zouden verbinden? Is het mooie van ‘Kletskop’ niet dat mensen door een Kletskop-koffie of -thee te drinken vanzelf met elkaar in contact komen?

Ik praat erover met onze pioniersbegeleider. Dat helpt. ‘Jullie zijn nog geen half jaar bezig’, zegt hij. ‘En het is wel zaak om het personeel en de vrijwilligers enthousiast te houden. Als deze activiteiten de bekendheid van Kletskop vergroten en bijdragen aan een positieve associatie van mensen met Kletskop, dan is dat voor nu een prima idee. Blijf geloven in je missie. Oefen in geduld en doorzettingsvermogen. Wees veerkrachtig en vertrouw dat jullie er niet alleen voor staan, maar gedragen worden.’

Rome in één dag

Het project Voedselbank verloopt ook met horten en stoten, maar in april gaat het beginnen! Een uitgiftepunt voor mensen ‘boven de rivier’. Een plek waar ook koffie wordt geschonken, een praatje kan worden gemaakt. Misschien kunnen we er maaltijden organiseren, ervaringsverhalen delen? In de voedselpakketten willen we bonnetjes doen, waarmee een gratis Kletskop-koffie of -thee kan worden gedronken. Ideeën genoeg.

‘Loop niet te hard van stapel, Wilma’, zeg ik tegen mijzelf. Het komt goed. Rome is ook te vinden niet in één dag gebouwd.