Menu

None

Meer dan een land

Stapels met boeken

Wat wordt er bedoeld met ‘Israël’? Als je dat op straat aan een aantal mensen zou vragen, zouden de meesten die vraag eigenlijk maar vreemd vinden. Het antwoord ligt toch voor de hand: wie weet dat nu niet? Israël is dat land waar je bijna iedere dag over hoort in het nieuws. Het is maar een klein landje, maar er gebeurt wel heel erg veel.

In de kerk gaat het over meer dan ‘het land Israël’. Al kunnen en willen we in dit hoofdstuk niet over Israël spreken zonder daarbij te betrekken dat er nu ook een staat Israël bestaat, toch gaat het in de kerk niet alleen – en ook niet in de eerste plaats – daarom.

Onopgeefbaar verbonden

Voordat de staat Israël werd gesticht, bestond het Joodse volk immers al. Een volk met een heel lange en heel bijzondere geschiedenis. Het is het volk waar we zoveel over horen in de Bijbel, en waarmee God een bijzondere relatie is aangegaan. Hij heeft met Abraham een verbond gesloten. Dat verbond raakt al zijn nakomelingen, tot op de dag van vandaag. Zo lezen we bijvoorbeeld in Genesis 17 vers 7: ‘Ik zal Mijn verbond maken tussen Mij, u en uw nageslacht na u, al hun generaties door, tot een eeuwig verbond, om voor u tot een God te zijn, en voor uw nageslacht na u.’

Voordat de staat Israël werd gesticht, bestond het Joodse volk immers al

Na de tijd van de Bijbel woonde het volk Israël bijna geheel buiten het huidige land Israël, verspreid onder alle volkeren (dat wordt ‘de diaspora’ genoemd). Zelfs nu wonen er meer Joden buiten de huidige staat Israël dan daarbinnen. Sommige Joden leven religieus, andere zijn volstrekt seculier. Er zijn er die in Jezus als de Messias geloven (ook wel Messiasbelijdende Joden genoemd), maar het grootste deel van het Joodse volk doet dat niet en erkent alleen het Oude Testament.

Toch zegt de kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland in artikel I-7 dat we als christenen ‘onopgeefbaar verbonden’ zijn met het volk Israël. Die formulering geeft iets aan van het unieke van de verhouding tussen Israël en de kerk. Een abonnement kun je opzeggen, van een nieuwsbrief kun je je afmelden, maar de christelijke kerk is blijvend verbonden met het volk Israël. Dat kan ook niet anders. Want onze God is geen ander dan de God van Abraham, Izaäk en Jakob. En Jezus zélf was een Jood, werd besneden, ging trouw naar de synagoge en leefde met de ‘Wet en Profeten’. Bovendien is ook het Nieuwe Testament grotendeels geschreven door Joodse gelovigen in Jezus de Messias.

‘Kraakactie’

Ons geloof in Jezus als de Messias vormt zo niet alleen een sterke verbinding met Israël, maar zorgt tegelijk ook voor een scheiding. Iemand zei het treffend zo: ‘Het geloof ván Jezus verbindt ons, het geloof in Jezus scheidt ons.’ Dat is iets waar de apostel Paulus al het hoofd over brak en, meer nog, waardoor hij met een gebroken hart rondliep. Betekent het Joodse ‘nee’ tegen Jezus, dat God nu ook ‘nee’ heeft gezegd tegen Israël? Is daardoor de bijzondere plek van Israël voorbij?

In de kerk gaat het over meer dan ‘het land Israël’

Er zijn christenen die Israël nu inderdaad zien als een gewoon volk zoals alle andere volken. Zij menen dat na kruis en opstanding de kerk de plaats van Israël heeft overgenomen. Dit is wat vaak ‘de vervangingstheorie’ wordt genoemd. Het verbond dat eens met Abraham en zijn nageslacht is gesloten, geldt niet langer voor het Joodse volk, maar is nu overgegaan op de kerk. De beloften uit het Oude Testament moet je vergeestelijken en toepassen op de nieuwtestamentische gemeente.

Deze gedachte is eens ‘de grootste kraakactie aller tijden’ genoemd. Nergens in het Nieuwe Testament lezen we dat Israël niet meer het volk van Gods verbond zou zijn. Als op Pinksteren de Heilige Geest is uitgestort, krijgen Joden en proselieten – dat zijn mensen die door bekering bij het Joodse volk zijn gaan horen – van Petrus te horen dat de belofte nog steeds in de eerste plaats voor hén geldt: ‘Want voor u is de belofte en voor uw kinderen en voor allen die veraf zijn, zovelen als de Heere, onze God, ertoe roepen zal’ (Hand. 2:39). En heel duidelijk stelt Paulus in de Romeinenbrief: ‘Heeft God Zijn volk verstoten? Volstrekt niet!’ (Rom. 11:1).

Nergens in het Nieuwe Testament lezen we dat Israël niet meer het volk van Gods verbond zou zijn

Israël blijft een bijzonder volk. Niet omdat Joden bijzondere mensen zijn, maar omdat Gods trouw aan Zijn eigen beloften bijzonder is. Gelukkig maar, want als God niet trouw blijft aan Israël, wat is dan de reden om te verwachten dat Hij wel trouw zal blijven aan ons? Doen wij het als kerk, maar ook ieder van ons persoonlijk, zoveel beter? Die gedachte zou de basis van de christelijke hoop aan het wankelen brengen. Wij mogen weten dat God Zijn woorden niet intrekt. Daarom is er hoop voor ons, maar ook nog steeds voor Israël.

Uit: Houvast, geschreven door de HGJB


HGJB, Houvast. Om vandaag je geloof te belijden. Uitgeverij: Utrecht: KokBoekencentrum Uitgevers, 2024. 160 pp. €16,99. ISBN 9789043541671

Wellicht ook interessant

Nieuwe boeken