Recensie over Luisteren. Klein kompas voor meer verbinding
Met dit handzame boekje van 96 pagina’s biedt Ben de la Mar ons een praktisch kompas om alle potentie die in een luisterend gesprek opgeslagen ligt, te laten opbloeien. Dit kompas is de vrucht van een levenslange oefening in luisteren van de kant van de auteur en is een waar kleinood voor hulpverleners en geestelijke verzorg(st)ers, voor leken en professionals binnen het vrijwilligerswerk en in counseling en/of pastoraat.
Dit kompas is geen succesformule, maar een praktische gids om door methodisch te luisteren een vruchtbare verbinding geboren te laten worden die het geheim van de ander kan onthullen. Verbinding scheppen dus, een relatie die tot stand komt in een ontmoeting waarin het luisteren ‘maieutisch’ wordt: door te luisteren leven geven aan een interactieve ontmoetingsruimte om het woord te horen dat in de ander leeft. Deze communicatieve intermenselijke ruimte is een vindplaats van woorden van bevrijding en heeft voor gelovigen beslist ook de connotatie van een sacrale ruimte.
Het kompas dat Ben de la Mar ons biedt, is een kleine gids voor een groots gebeuren, waarin eigenwaarde, zelfbewustzijn en maximale openheid voor de ontmoeting de bouwstenen worden van een gespreksontmoeting die onthullend en tegelijkertijd bevrijdend is en voor menigeen zelfs genezend. De auteur bedient zich niet van antroplogismes en onthoudt zich van psychologische en metafysische beschouwingen, maar biedt in alle bescheidenheid een gericht kompas voor hulpverleners. Het praktische karakter van dit kompas wordt onderstreept door het bijgevoegde inlegkaartje met de drie fundamentele bewegingen van het luistergesprek plus zelfkritische vragen aan de luisterprofessional. Een soort shortlist van ‘checks and balances’ voor tijdens het gesprek. Praktischer kan haast niet.
We mogen de auteur dankbaar zijn voor het kompas dat hij ons biedt om in het luistergesprek een verbinding te laten ontstaan die het geheim van de ander kan ontsluiten. Zó luisteren maakt je tot schatzoeker en -bewaarder en nederig dankbaar voor het geheim van elk ander. En volgens de joodse filosoof Emmanuel Lévinas mogen we in dat onontvreemdbare geheim van de ander ook het geheim van de Ander ontmoeten.
Ad Verest is emeritus parochiepriester te Eindhoven.
Ben de la Mar, Luisteren. Klein kompas voor meer verbinding. Uitgeverij: Utrecht, KokBoekencentrum Uitgevers, 2026. 96 pp. € 13,99. ISBN 9789043545389
