Recensie Over muren heen
Ds. Samuel Lee, pinkstervoorganger & universitair docent aan de Vrije Universiteit – Faculteit Religie en Theologie/ Directeur Foundation Academy of Amsterdam schreef onderstaande recensie voor het boek Over muren heen van Lody van de Kamp & Oumaima Al Abdellaoui.
Als ik mag beschrijven wat ik van het boek vind, zegt ik: “een regenboog van hoop!”
Alleen een regenboog kan over muren heen. Deze waardevolle briefwisseling heeft ook bij mij veel losgemaakt. Als Christen, ik spreek liever over een volgeling van Jezus vraag ik bij het lezen af ‘waar sta ik dan?’ In het hoofdstuk genaamd “De verbazing van de Christenen” beschrijft Lody hoe men binnen zijn gemeenschap naar hem kijkt: “Een Moslim als vriend? Een onverantwoorde Rabbijn die schade toebrengt aan de joodse samenleving” en nog meer van dergelijke beschuldigingen. In hetzelfde hoofdstuk beschrijft Lody hoe Christenen naar Joden en Moslims kijken! Hoe sommige mensen vanuit Christelijke groeperingen makkelijk “de Islam religie van satan noemen en de Joden als het uitverkoren volk” (p114-115). Ik was door dit stuk erg geraakt en ik vroeg mij af: “waar sta ik als Christen?” Waarom is het zo dat wanneer je als Christen joodse vrienden accepteert en voor ze opkomt, dan is het goed. Maar wanneer je voor de Moslims opkomt, dan word je door sommige Christenen heel anders behandeld, en zelfs als verrader gezien. In die zin voel ik mij af en toe ook zoals Lody.
Er is een moment in het boek Over muren heen dat mij erg raakte. Dat was in de brief waar Oumaima haar medeleven met de Palestijnen betoont vanwege de gebeurtenissen in Palestina. Tegelijkertijd lees in het boek het verhaal van de joodse vervolging in de tweede wereldoorlog met directe gevolgen voor Lody’s familie. Beide verhalen raken mij diep. Zo zie je maar dat het verhaal van menselijke pijn en lijden universeel is; lijden is niet gebonden aan cultuur, huidskleur, religie of een geografische omgeving. Eén lijden kan niet boven een ander lijden worden geplaatst vanwege religie of cultuur. Of het nu om Hiroshima of Seoul gaat, of het nu om Jeruzalem of Bethlehem gaat, of het nu om een moslimmoeder is die haar kind verliest door kanker of een atheïst die zijn broertje verliest bij een bomaanslag in Parijs, of een Syrische vluchteling met een volle koffer van verdriet en trauma’s aan de oevers van de Middellandse Zee, of het nu een Baha’i is die systematisch wordt gediscrimineerd, of een LHBT’er die gehaat wordt door religieuze fundamentalisten. Ja, ik kan hier eindeloos doorgaan. Geen lijden moet boven een ander lijden worden geplaatst. Menselijke pijn en lijden is zo universeel, en daarom eist het een universele, transculturele, transreligieuze onvoorwaardelijke liefde om de wonden te bevatten, te voelen, aan te raken en uiteindelijk te genezen.
Lody en Oumaima hebben beide mij enorm geïnspireerd. Over muren heen is inderdaad een hoopvolle briefwisseling, een echte regenboog over de muren van vooroordelen en angsten heen! Over muren heen is van harte aanbevolen voor iedereen die een regenboog wil zijn.
Over muren heen
Over muren heen van Lody van de Kamp en Oumaima Al Abdellaoui is een briefwisseling tussen een rabbijn en een moslima en biedt een boeiende inkijk in twee culturen in onze Nederlandse samenleving. Beiden zoeken ze naar verbinding, maar schromen niet de scheidslijnen aan te geven. Oumaima en Lody komen uit twee verschillende werelden. Oumaima is moslima en noemt zichzelf een Marokkaanse Nederlander. Lody is rabbijn noemt zichzelf een Nederlandse Jood. Oumaima staat als vwo-leerlinge aan het begin van haar carrière. Lody is als rabbijn al meerdere jaren met pensioen. De buitenwereld ziet de moslim en de jood vaak als een soort natuurlijke vijanden. Lody en Oumaima schrijven elkaar echter brieven omdat ze, ondanks de grote verschillen, oprecht geïnteresseerd zijn in elkaars wereld. Die brieven gaan over hun leefwereld en godsdienst, over Israël en Palestina, over feminisme en vreemdelingen, over successen en dieptepunten in hun leven.
