‘Tijdens mijn studie theologie heb ik nooit iets gehad over ouderen of vergrijzing,’ stelt een cursiste bij de nascholing over dementie, die ik geef. Zij vervolgt: “… laat staan over dementie! Terwijl het steeds meer voorkomt in mijn gemeente.” De kerk vergrijst, stelt Hans de Waal terecht vast. Hij pleit voor meer nuance in dat beeld. Ik zou het radicaler willen zeggen: een vergrijsde kerk is een wijze kerk. De kerk is zelfs geroepen om grijs te zijn!

De opleidingen tot geestelijk verzorger hebben de oren te veel laten hangen naar wat ze dachten dat de samenleving van hen vroeg, stelde Erik Borgman in een interview in Handelingen 2020/2. In dit artikel werkt hij dit uit en hij benadrukt dat in de geestelijke verzorging naar de mens moet worden gekeken als iemand met een ziel, en niet als een consument met behoeften.

Veronica had Jezus’ tranen gezien: tranen van pijn en verdriet, tranen die de pijn en het verdriet van alle mensen weerspiegelden. Met haar zweetdoek zou Veronica Jezus’ gezicht hebben afgeveegd. Op wonderlijke wijze bleef in die doek een afdruk van diens gelaat achter. De legende is virtuoos naverteld door de Zweedse schrijfster Selma Lagerlöf in haar bekende bundel Christuslegenden.

Bezoekmedewerkers bij ouderen en dementerenden vragen nogal eens om aanwijzingen hoe het gesprek gaande te houden. Als zo’n hulp volgt hier het verhaal over ‘het Klein Levensboek’. U doet er vast inspiratie aan op!

Cursief over Linda (29) jaar. Ze is afgelopen najaar gevallen met de fiets. Daarbij liep ze een flinke hersenschudding op. De eerste weken had Linda veel hoofdpijn. Ook was ze snel duizelig. Ze kon bijna niets doen, enkel rusten en een beetje ‘rondscharrelen in en om het huis’. Linda hoopte dat ze met een paar weken wel weer aardig opgeknapt zou zijn. Maar het herstel duurt veel langer dan gedacht. Inmiddels is de val vijf maanden geleden. Nog steeds wordt Linda door verschillende klachten beperkt in haar doen en laten.

De moeder van redactielid Barbara Zwaan kreeg een hersenbloeding, vasculaire dementie, en kreeg steeds minder woorden tot haar beschikking. Ook of juist in haar zwijgend aanwezig zijn was ze present. Onlangs ging dat zwijgen over in de stilte van de dood.

Blogger en spreker Jurjen van Houwelingen (37) liep in 2017 ernstig hersenletsel op. Zijn zicht, oriëntatievermogen en kortetermijngeheugen raakten zwaar beschadigd. Hij ontdekte dat hij schilderijen kon maken die mensen mooi vinden en graag in hun kamer ophangen. Nu is hij ook kunstenaar.

Begin dit jaar is hij vijftig geworden, Michel Dikken uit Naarden. ‘Het jaar heeft me rust gebracht’, vertelt hij, ‘soms zit ik een hele tijd voor het raam te kijken naar alles wat er gebeurt in mijn tuin. Dat was toen ik jong was wel anders. Ik had een druk leven, met vrienden, uitgaan, mijn opleiding. Zeventien jaar was ik, toen het ongeluk gebeurde.’

Onlangs lanceerde het Kennisinstituut christelijke ggz (Kicg) de online cursus ‘Pastoraat bij psychische problemen: oefenruimte’. De cursus is gemaakt als verdieping op het ‘Handboek pastoraat bij psychische problemen’.