Gender is een veelbesproken thema in de samenleving. Wat betekent de term en hoe kunnen we in (kerkelijke) gemeenschappen het beste over gender, seksualiteit en inclusiviteit praten? Op deze pagina kun je een podcastaflevering en leestips over dit thema vinden.
Johannes laat zich als verteller van zijn beste kant zien in deze lange perikoop, die het beste in zijn geheel kan worden gelezen. Net als in de uitvoerige dialoog in Johannes 4, waar een Samaritaanse vrouw bij de Jakobsbron langdurig met Jezus spreekt en de lezers (hoorders) van dit Evangelie geleidelijk aan met haar ontdekken wie Jezus is en voor iemand kan zijn, neemt de evangelieschrijver hier de lezer mee door eenzelfde soort proces, maar dan met de kernbegrippen ‘zien’ en ‘blind zijn’ in plaats van ‘water schenken’ en ‘dorstig zijn’.
Voordat ik ‘Calvinism. A Very Short Introduction’ van Jon Balserak las, dacht ik dat onze Nederlandse gereformeerde traditie een bijzonderheid was die nergens elders te vinden was. Hooguit kwam het op enkele plekken voor in de VS, Canada of Zuid-Afrika, daar gebracht door Nederlandse immigranten uit de laatste eeuwen. De vragen van de traditie waarin ik opgroeide leken nergens elders voor te komen.
Magie hoort bij de religiositeit van Egypte. JHWH sluit zich hierbij aan met grote wonderen en tekenen (7:3) die vaak de tien plagen worden genoemd. Vanuit het Hebreeuws is de vertaling ‘tien slagen’ beter. Het gaat immers om het Hebreeuwse werkwoord nakhah (hif.: slaan) dat in onze perikoop driemaal voorkomt (7:17.20.25). Wij horen hoe Mozes en Aäron zich eerst moeten bewijzen tegenover de wijzen, de tovenaars en de magiërs van Egypte (7:8-13) en hoe vervolgens de eerste slag in Egypte plaatsvindt (7:14-25). Het hart van Farao blijkt onvermurwbaar.
Hoe kwam dominee Rozemarijn van ‘t Einde terecht tussen rebellen en activisten? En hoe reageert haar omgeving op disruptieve acties voor een rechtvaardiger klimaat waaraan ze deelneemt? Elsbeth en Mark gaan in gesprek met Rozemarijn, die hen meeneemt in de wereld van de klimaatbeweging. Ze spreekt openhartig over haar zoektocht naar een goede balans tussen haar gezondheid en de urgentie van de klimaatcrisis.
De verhalen die het leesrooster voor deze zondag aanbiedt, zijn zo rijk aan symboliek en betekenis dat het bijna ondoenlijk is om alle facetten te belichten. Beide verhalen zijn ook heel bekend en er is veel materiaal over te vinden, dus ik beperk me vooral tot wat bij mij bleef haken.
Niet voor de eerste keer staan ze tegenover elkaar: God en Farao. Een titanenstrijd. Farao, aan de top van de piramide; zoon van de RaRa’s, de goden van Egypte; de godenzoon die hemel en aarde verbindt en de maatschappij aan zijn voeten heeft. Daartegenover een God die geen naam heeft dan een onuitsprekelijke, JHWH, de Ene, die van zichzelf zegt: Ik ben reddend tegenwoordig. En naast die onuitsprekelijke nog onuitgesproken God staat zijn vertrouweling, die zegt: Ik kan niet spreken. Spreken tegenover niet kunnen (willen?) spreken én niet (kunnen? willen?) horen.
‘Miserere mei,’ zo begint psalm 51 in het Latijn. Deze boetepsalm is in de christelijke traditie nauw verbonden met Aswoensdag. Gregorio Allegri (1582–1652) schreef een beroemd geworden toonzetting van deze psalm, met de legendarische ‘hoge c’, voor de viering in de Sixtijnse Kapel in Rome. In protestantse gemeentes in Nederland is het houden van een kerkdienst op Aswoensdag de laatste decennia in opkomst.
De lezerscontext kan voor een groot deel de wijze van ontvangst van een boek bepalen. Of een boek overbodig, moedig, informatief wordt genoemd, kan een directe relatie hebben met dat wat de lezer heeft met het onderwerp. Wat de bijbel wél zegt over homoseksualiteit is zo’n boek met een verschillende ontvangst. Van juichend tot afserverend. Laten we eens kijken wat er eigenlijk staat in dat boek.
