In de Bijbel zijn er een heel aantal verkleedpartijen te lezen, de ene keer met meer gevolgen dan de andere, zoals al eerder in het nummer te lezen. Misschien wel één van de meest controversiële verkleedpartijen is te vinden in Genesis 27, waar Jakob de zegen van zijn vader Isaak ontfutselt door zich voor te doen als zijn oudere tweelingbroer Ezau.

In mijn pastoraat heb ik enkele keren een zeer aangrijpend gesprek gehad met een volwassene die worstelde met zijn wens om een gender-transitie in te gaan. Verder heb ik het een en ander gelezen, maar ik ben dus geen kenner aangaande gender-issues. Daarom slechts een paar theologische overwegingen, preluderend op de inbreng van meer deskundigen dan ik. Ik richt me qua toonzetting op wat Paulus zegt: “Laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen. De Heer is nabij.” (Filippenzen 4:5)

Saul wil David doden en probeert hem te vinden. Zijn achtervolging moet hij staken vanwege de strijd tegen de Filistijnen. Maar na een veldslag tegen hen vervolgt hij zijn zoektocht naar David. David zoekt een veilig heenkomen en zet zich neer in het moeilijk toegankelijke gebied van de ‘bron Gedi’ (Hebr.: ‘ein-gèdi – 24:1). Saul gaat daar met drieduizend van zijn beste mannen naar hem op zoek. Hij zoekt hem tegenover de Steenbokrotsen. Dat is de plaatsnaam van een vrijwel ontoegankelijke plek.

Binnen het jaarthema ‘Leven in contrasten’ in 2022, ging het tweede nummer van Herademing over ‘woede en vrede’

Jezus kon woedend worden, zijn leerlingen naderhand ook. Jakobus waarschuwt voor de gevaren van een scherp gebruik van de tong. Woede voor de heilige zaak is soms onontbeerlijk, zoals de woede over de wapenwedloop of de woedende Greta Thunberg laten zien. Maar woede moet geen deuren dichtgooien. Beheerste woede kan leiden tot vrede. Paus Franciscus deed in zijn encyclieken een poging.

Hoe keken Thomas van Aquino, Benedictus van Nursia, Martinus van Braga, Johannes Cassianus en Augustinus naar ‘woede’? Sommigen zeggen: onderdruk en vermijd woede. Anderen zeggen: laat woede toe maar laat haar niet tot wasdom komen. Benedictus zei bijvoorbeeld: je moet je woede niet uitleven, niet de vrije loop laten, je moet haar niet tot voltooiing brengen.

Handreiking met vragen aan de lezer, waarin aan de hand van Psalm 58 wordt gekeken hoe woede een weg kan vinden. De rechtvaardige vraagt in een gebed aan God om wraak te nemen op de kwaadwilligen die hem belagen. Ook de schrijver Elie Wiesel bad om vergelding. Is dit herkenbaar voor de lezer?

Vanaf eind jaren zestig vond de woede onder vrouwen die niet langer een ondergeschikte rol in de kerk wilden spelen, een weg. Ze wilden gelijke behandeling, gelijke kansen, inclusief taalgebruik en bijbelexegese zonder vooringenomen mannelijke bril op. De feministische theologie heeft veel bereikt, maar we zijn er nog niet.

Nadat haar moeder overleden is, cirkelt Barbara Zwaan rond het begrip ‘vrede’. Ze voelt iets van vrede terugkomen als ze zich al wandelend met haar verbindt. De innerlijke vrede van haar moeder was gegroeid, naarmate ze zich meer moest overgeven aan het vergeten, dat bij haar dementie hoorde. Nu ze in haar hemelhuis is, is die vrede volmaakt. Barbara’s ontdekking dat de geestelijke verwevenheid sterker is dan de dood, voelt als thuiskomen, in vrede.