We hebben bomen hard nodig in de strijd tegen klimaatverandering. Ze houden water vast en nemen broeikasgassen op. Kunnen wij onze leefwijze aanpassen? Minder consumeren waardoor minder bomen gekapt hoeven te worden? Overstappen op een meer plantaardig dieet?

Bomen boezemen ontzag in, ze roepen bewondering op en ze hebben iets mysterieus. Zijn bomen heilig?

Uitzoeken van je stamboom is populair. Het wemelt van de websites waar je je voorouders kunt vinden en boeken die de wortels van je familienaam blootleggen. Waarom gaan mensen op zoek naar hun roots? Is het uit nieuwsgierigheid of is het een vorm van historisch besef?

Bomen worden geassocieerd met leven. Er zijn vele oeroude verhalen over een ‘levensboom’ die hemel en aarde met elkaar verbindt, midden in het paradijs staat of aan het einde van de wereld. En de altijd groene levensboom van onze Germaanse voorouders kennen we nog als kerstboom.

Hij wordt de ‘doctor seraphicus’ genoemd, Bonaventura (1221-1274). Is het omdat hij in zijn contemplatieve oeuvre zo vaak zinspeelt op de serafijnen? In zijn boek ‘deDe reis van de ziel tot in God’ is de seraf met zijn drie keer twee vleugels het compositie-motief voor het hele werk, zowel naar vorm als naar inhoud. Ik word steeds weer tot dit ‘stille tijd ’ boekje’ getrokken en hoop dat ik in deze blog iets van vonken kan laten overspringen: – seraf komt tenslotte van saraf, vuur.

Het Hebreeuwse woord voor wijsheid is chokhmah (Gr.: sofia). Naar haar aard is wijsheid niet louter kennis of wetenschap, maar een werkwoord. Haar kunnen of weten is erop gericht om iets tot stand te brengen. Wijsheid vertalen als bekwaamheid of bedrevenheid kan daarom ook. In Spreuken 8 gaat de wijsheid dan ook vooraf aan het tot stand brengen der dingen. Nog vóór zijn werken schiep de Heer mij, zegt de Wijsheid (8:22).

Voor kloosters, kerken en kathedralen is er heel wat in steen gehakt. Vaak te veel, ook al bevind je je maar op één plaats, voor een kort bezoek. Toch is het meer dan de moeite waard om eens wat langer bij een stukje beeldhouwwerk (in de Abdij Saint-Pierre te Moissac in Frankrijk) stil te staan om te zien hoe dat dan tot leven komt.

Jezus vertelt in Lucas 16 over de arme Lazarus die bij het huis van een ongenoemde rijke ligt te bedelen. Na hun dood worden de rollen omgedraaid: de rijke wordt gestraft en Lazarus komt in de schoot van Abraham terecht. Moet dit verhaal gelezen worden als beschrijving van een individueel oordeel direct na de dood? En weerspiegelt het een hemel als plaats van zegeningen een hel als plaats van straf?

In dit artikel staat de vraag centraal: wat we weten over de begrafenisrituelen in het oude Israël, in de hellenistische periode en in de tijd waarin het vroege christendom ontstond? Dergelijke rituele weerspiegelen heel direct maatschappelijke ideeën over de dood en het lot van de gestorvenen.