‘Inclusief populisme’ lijkt een tegenstrijdige term te zijn. Toch is het een benadering die in het Centre for Theology and Community in Londen, onder leiding van Fr. Angus Ritchie, veel vrucht draagt. De kern van dit concept is dat burgers niet alleen maar passieve deelnemers zijn in de door het evangelie geïnspireerde omvorming van gemeenschappen, maar actoren zijn in diezelfde transformatie.

Ongeveer honderd jaar al klinkt vijfmaal daags de oproep tot gebed vanaf de Zeenatul Islam-moskee in de Muirstraat, in Distrik Ses van Kaapstad. Recent kreeg de moskee voor het eerst in haar bestaan een formele klacht aan de broek waarin de gebedsoproep als geluidsoverlast werd bestempeld.

In de sociaal-politieke uitdagingen van het moment bevinden kerkleiders zich in het bekende conflict tussen traditie en transformatie. Het zal geen verrassing zijn dat in de kerk de focus meer op traditie ligt: het ‘business concept’ van de beweging is immers bepaald geen startup, maar is op unieke wijze gedurende tweeduizend jaar getoetst en beproefd.

Meer en meer wordt er in de politieke arena religieuze taal gebruikt, terwijl de staat zich als seculier presenteert – in de traditie van het Franse laïcité. Deze bijdrage bekijkt hoe dit begrip de relatie tussen staat en religie al dan niet beïnvloedt en bespreekt in dat verband enkele voorbeelden uit Brazilië.

Met enige regelmaat verschijnt het op de voorpagina’s van kranten en is het een thema geworden voor de nieuwsrubrieken op televisie: antisemitisme. Wat is hier aan de hand, is jodenhaat terug van misschien wel nooit weggeweest? Is het aan het groeien? Wat staat ons precies te wachten? Een beknopte analyse anno 2019.

Marianne van Praag is rabbijn van de Liberaal Joodse Gemeente Den Haag. Het jodendom is in haar ogen meer een ‘way of life’ dan een godsdienst. Een levensstijl, waarbij traditie van essentieel belang is bij alle fasen van het leven. Ik sprak haar in de voormalige Portugese synagoge aan de rand van het centrum van Den Haag. Het werd een geanimeerd gesprek, waarin Marianne van Praag zich profileerde als een rabbijn, die telkens opnieuw zoekende is naar bevrijding en verbinding.

oen ik op school zat, was de visie op de rol van landen tijdens de Tweede Wereldoorlog heerlijk duidelijk: Nederland en de geallieerden waren goed, Duitsland en zijn aanhangers fout. Veel nuance was er niet. Natuurlijk, er waren ook NSB’ers, maar dat was een kleine, afgebakende groep.

In 1974 kwam ik tot geloof in Jezus of Jesjoe’a. Aan de originele Hebreeuwse naam geef ik persoonlijk de voorkeur. Vanaf dat moment identificeerde ik mij met de beweging die bekend staat als messiaans jodendom.

Lange tijd was de heersende opvatting dat gehoorzaamheid aan Jezus’ laatste wil (Matteüs 28:18-20) betekent dat ook het Joodse volk betrokken dient te worden in het zendingswerk. Steeds meer kerken nemen echter afscheid van de zogenaamde ‘jodenzending’. De dominante formule is anno 2019 de joods-christelijke dialoog. Wat is de waarde van de joods-christelijke ontmoeting? En in hoeverre heeft het gesprek tussen jodendom en christendom toekomstperspectief?