Basilius wordt rond het jaar 330 geboren in Caesarea, in het hart van Klein-Azië. Hij komt uit een welgestelde familie. Van zijn leven weten we eigenlijk heel veel. Er zijn vele preken en honderden brieven bewaard gebleven. Basilius studeert in Caesarea, Constantinopel en Athene. Zijn studievakken zijn retorica, taalkunde, wijsbegeerte, sterrenkunde, meetkunde en medicijnen. Hij wordt een zeer geslaagde jongeman en een succesvol leraar.

Is het een vorm van beroepsdeformatie dat je als predikant, bezig met een preek, een andermans preek van 400 jaar geleden leest? Ik was een verwijzing naar de betreffende oude preek wel eerder tegen gekomen en wist zelfs de naam van de predikant: Lancelot Andrewes. Maar de preek had ik nog nooit gelezen en ik had me ook niet gerealiseerd dat Andrewes ten nauwste betrokken was geweest bij de King James vertaling. Nu wilde ik iets controleren. Wat had T.S. Eliot in een van zijn mooiste religieuze gedichten, ‘The Journey of the Magi,’ precies overgenomen van die preek?

Een vrolijk feest van herkenning en verrassing – zo zou ik mijn ervaring bij het lezen van het drieluik van Mariecke van den Berg over feministische theologie willen beschrijven. Als feministisch theologe van bijna het eerste uur, herkende ik de ontwikkelingen binnen de feministische theologie uit de eerste column, werd ik verrast door wat een lezing vanuit postkoloniaal perspectief toevoegt aan de interpretatie van het verhaal van de vijf dochters van Selofchad –, en werd ik vrolijk van de column over de Bechdel Test: al die methoden om bijbelverhalen te lezen en te interpreteren – je zou zo aan de slag gaan.

Het aanbod aan goede raad is ruim en, soms, subtiel. Sommigen strooien er kwistig mee rond. Gevraagd of ongevraagd. Al dan niet tegen vergoeding. Anderen gaan er spaarzaam mee om. Zij worden wel verzocht advies te geven. Het ontbreekt hen evenmin aan inzichten. Toch kiezen ze voor terughoudendheid. Ook aan de vraagzijde heb je verschillende houdingen. Een aantal mensen lijkt steeds en overal op zoek naar goede raad. Omgekeerd heb je mensen die hun boontjes liever zelf doppen. Zij verlangen geen inmenging van anderen in hun binnentuin.

De belangrijkste theoloog van de Parijse emigré-denkers is Sergej Nikolajevitsj Boelgakov (1871-1944). Hij ruilde al gauw het christelijk geloof van zijn opvoeding voor het marxisme en studeerde en doceerde economie. Gaandeweg ervoer hij echter ook onvrede met zijn materialistisch wereldbeeld en keerde uiteindelijk terug naar de kerk.

Je kent ze wel van die ontluisterende berichten op nos.nl dat iemand al 10 jaar dood achter diens voordeur ligt zonder daadwerkelijk gemist te worden. De buren hadden inderdaad al een tijdje niks meer vernomen, lees je vervolgens. Ergens zijn dit soort berichten de ‘kanarie in de kolenmijn’ van onze samenleving. Collectieve eenzaamheid. De coronajaren hebben de problematiek indringend onder de aandacht gebracht.

Ik heb met grote interesse de columns van Bert Jan Lietaert Peerbolte gelezen, niet alleen omdat hij goed schrijft, maar ook omdat hij weet waarover hij schrijft. Wetenschappelijk schrijven over de historische Jezus, wie hij was en wat hij precies deed, wordt al eeuwenlang gedaan, en daar wat nieuws aan toevoegen is niet eenvoudig.

Gemeenteleden die net bevestigd zijn tot ouderling of diaken kunnen erg tegen hun taak als ambtsdrager opzien. En soms geldt hetzelfde voor ambtsdragers die al langere tijd actief zijn en voor vrijwilligers in de kerk. Wie ben ik dat ik mensen de weg wijs? Hoe doe ik dat eigenlijk, zo’n ziekenbezoek? En nog veel meer van dit soort vragen. Een inspirerend en informatief boek kan voor ambtsdragers een welkom steuntje in de rug zijn.

Kerstmis is eigenlijk niet op 25 december, het bijbels nieuwjaar is eigenlijk in maart óf september, en op 6 januari gaat het meer om Jezus’ verschijning dan om de wijzen uit het Oosten. Maar ach, wat geeft het? We maken er een mooie tijd van.