Regelmatig ga ik op even bezoek bij Irma (76 jaar). Haar man is vijf jaar geleden overleden. Irma heeft inmiddels aardig haar draai gevonden in het alleen-zijn. Ze heeft haar meeste activiteiten weer opgepakt. Ook is ze een tekencursus gaan volgen. ‘Dat wilde ik al langer doen,’ vertelt ze, ‘maar werk ging altijd voor.’ Nu maakt Irma het zichzelf wat gemakkelijker. Een keer per week komt de schoonmaakhulp.

Bij de koffie na de kerkdienst blijken ze de dienst heel verschillend beleefd te hebben. Sander is blij met de ‘groene dienst’, waarin de relatie gelegd werd tussen geloof in God en zorg voor de schepping. Het zette hem aan het nadenken over zijn eigen keuzes. Hij is blij dat de kerk daarin stelling neemt. ‘We zijn toch geen “polder-kerk”’, zegt Sander, ‘waar alles maar kan en mag. Soms is iets gewoon goed of fout. En ja, dat vraagt soms om radicale keuzes.’ Carmen vindt dat de predikant veel te ver ging, toen hij betoogde dat Jezus navolgen ook betekende dat je nadacht over het al dan niet door laten gaan van je vliegvakantie.

Het kerstverhaal van Lucas 2 hoort bij het sondergut van Lucas: materiaal dat niet voorkomt in andere evangeliën in de canon. De tekst ademt de sfeer van het joodse christendom. De tekst zit vol verwijzingen naar het leven buiten, het joodse jubeljaar en de priesterlijke teksten uit de Pentateuch. Je kunt de teksten in december lezen, maar nog sprekender is het om ze al in september te laten klinken.

Het water staat ons aan de lippen. Dat wast al het water van de zee niet af. En toch laten we Gods water over Gods akker lopen… Inderdaad, u begrijpt het al, het gaat over onze natuur. Beter gezegd, over de ecologische crisis die we over onszelf afgeroepen hebben. En meer bijzonder gaat het over water: bron van leven, maar tevens afvoerkanaal van gif, plastic en ander vuil waar we vanaf willen. Met water als thema dienen we een bijzonder belang in het nadenken over de ecocrisis. Nederland is met water verbonden. Dat is te merken aan onze taal. Het Nederlands kent naast de drie spreekwoorden waarmee ik zojuist startte tenminste nog 58 andere zegswijzen waarin water voorkomt.

In onze maatschappij is het gebeuren van Kerstmis iets dat volkomen los staat van Pasen en al vaak ook niet meer zoveel te maken heeft met de geboorte van Jezus. Maar ook bij mensen die wel weten waar Kerstmis over gaat bestaat de neiging om de menswording te isoleren. Dat is jammer omdat daardoor de lengte, breedte, hoogte en diepte van de menswording niet echt wordt opgemerkt.

e het over als we het woord ‘groen’ gebruiken? Of woorden die aan ‘groen’ verwant zijn? Ik geef een eenvoudig voorbeeld. Een paar jaar geleden reed ik vanuit Nijmegen het land van Maas en Waal in en las op een bord, bij een boerderijtje langs de kant van de weg, ‘duurzame eieren te koop’. Ik weet werkelijk niet of mensen überhaupt stil staan bij die reclame, maar wel dat deze bij mij verbazing opriep. ‘Duurzame eieren’? Wat is dat nou?

Je kon er op wachten: ook Schrift zal er aan moeten geloven. In mei dit jaar kopte De Volkskrant: ‘Bloedbad op de bladenmarkt’. Het ene na het andere tijdschrift verdwijnt. Je mag nog blij zijn als je de overstap kunt maken naar een digitale versie.

Marketing hoort bij het gereedschap van de kerken, net zoals gesprekstechnieken horen bij het vakmanschap van de pastor. Public relations worden ten onrechte als stiefkindje behandeld. De strategie waarmee het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap de NBV21 aan het publiek presenteert, toont de zeggingskracht van een marketingcampagne.

Ruim vier maanden geleden kwam mijn boek Maria: Icoon van genade op de markt. Het weekend van Hervormingsdag, Allerheiligen en Allerzielen was een mooi moment om een voorlopige balans op te maken en terug te kijken op enkele reacties. Ik deel ze hier graag.