Door samen in stilte ontvankelijk te zijn voor de stem van God proberen quakers Gods wil gewaar te worden. Dat doen ze niet alleen tijdens bezinningssamenkomsten, maar ook bij vergaderingen. Beide worden ‘eredienst’ genoemd. De aanwezigen maken door de overgave aan God een transitie door. Tijdens de vergadering hebben ze in feite samen de leiding en laten ze zich omvormen, tot er een gezamenlijk besluit ontstaat.

In het bijbelboek Ester staat hoe koningin Ester in een penibele situatie de leiding in handen neemt. Het verhaal wordt getekend door een diepe spiritualiteit. Ester begint met een periode van inkeer: ze gaat vasten. Ze observeert. De tijd is haar bondgenoot; ze durft te vertragen, waardoor het kwaad uiteindelijk aan zichzelf ten onder gaat.

Uit het twaalfde-eeuwse traktaat Thuis komt naar voren: het enige zicht dat de mens verleend wordt, is het zicht op de eigen blindheid. Er gaat van alles door hem of haar heen, maar het ‘ik’ ziet niet. Deze blindheid opent de mens voor de onwaarneembare werkelijkheid van God. Het devies is: kijk en handel vanuit godsvertrouwen.

Op een sjabbatsmorgen zit er een onbekende, oude man in het leerhuis van rabbi Sineour Zalmen van Liadi. Tijdens diens uitleg van de Tora luistert de vreemdeling aandachtig, maar het is duidelijk dat hij er weinig van begrijpt. Na afloop van de bijeenkomst spreekt rabbi Sineour de vreemdeling aan. ‘Heeft u mijn lessen van vandaag een beetje kunnen volgen?’ ‘Ik deed mijn best, maar het ging allemaal ver boven mijn pet. Ik schaam me ervoor.’ Dan begint de man te huilen. De rabbi legt een hand op zijn schouder en nodigt hem uit iets meer over zichzelf te vertellen.

Wie was Geert Grote eigenlijk? En waarom schreef Thomas Kempis een boek over hem? Frank de Roo vertaalde Kempis’ Leven van Geert Grote en ontdekte een schatkist aan ideeën en gedachten. We stelden hem een aantal vragen over het vertalen van het boek.

Tijdens mijn pionierswerk in Amsterdam (2002-2017) kwam ik regelmatig mensen tegen die zichzelf beschreven als ‘niet-religieus maar wel spiritueel’. Het is niet zo eenvoudig om vast te stellen hoe groot deze groep mensen is, maar in 2013 schreef Joep de Hart dat er onder de Nederlanders van achttien jaar en ouder, naast de ruim vier miljoen kerkelijke gelovigen en ruim vijf miljoen personen zonder religieuze belangstelling, bijna twee miljoen zijn die wel belang hechten aan spiritualiteit, maar geen binding hebben met een kerkgenootschap of godsdienstige groepering.

Zoals kinderen vroeger gespeend werden (tot hun derde ontwenden ze stap voor stap de moederborst), zo worden gelovigen in fases volwassener in hun omgang met God. Johannes van het Kruis beschrijft met deze metafoor hoe God beginnende gelovigen omhoog wil trekken naar een hogere graad van liefde.

Dit zelfportret van de schilder Lucian Freud (Berlijn 1922 – Londen 2011) kan gemengde reacties oproepen. Moedig is het om jezelf zo realistisch af te beelden, maar tegelijk kan dit ook afstotend overkomen. Enerzijds toont de schilder ons hier de kwetsbaarheid en de vergankelijkheid van zijn oude lichaam, anderzijds spreekt er ook een zekere vitaliteit en heroïek uit.

Kick bras in gesprek met Johannes Witteveen Johannes Witteveen groeide op binnen de Soefi Beweging. Hij is al van kinds af aan geboeid door de mystieke kijk op de schepping […]