Menu

Basis

Van den Braembussche – Tekens van het onzichtbare

Essays over kunst en mystiek

Zon die achter een donkere wolk schijnt
Er is duisternis en licht. (beeld: dimitrisvetsikas1969, Pixabay)
Cover Tekens van het onzichtbare

De auteur is een Vlaamse cultuurfilosoof en dichter. Hij bouwt in dit boek verder door op zijn vorige essaybundel De stilte en het onuitsprekelijke. Hierin signaleert hij dat het taboe op spiritualiteit in de moderne kunst weer voorbij lijkt te zijn. In vier goed los van elkaar te lezen essays verkent hij de actuele kruisbestuiving tussen kunst en spiritualiteit. Daarbij komen uiteenlopende kunstenaars aan bod als Rumi, Paul Klee, Anish Kapoor en Paul Celan. Een palet van allerlei soorten mystiek: naast Zen ook het hindoeïsme, het soefisme en de joodse mystiek.

Duidelijk wordt dat mystiek niet alleen ‘lichtgevend’ is. Er is ook de duisternis als donkere nacht van de ziel. Dat wordt heel duidelijk bij Paul Celan, de dichter van de Holocaust. ‘God spreekt via de taal, maar de taal is gemarteld, versplinterd, uiteengescheurd. De taal blijft wezenloos achter. En desalniettemin, of juist daardoor, schreef Celan geniale gedichten.’ Met bibliografie.

Jan Venderbos werkte in diverse functies in de hulpverlening, onder meer met oorlogs- en geweldsgetroffenen. Hij is gepensioneerd theoloog en geestelijk begeleider, en redactielid van Herademing. Hij werkte mee aan De Bijbel spiritueel. Bronnen van geestelijk leven in de bijbelse geschriften. Meinema, Zoetermeer, 2004.


Antoon van den Braembussche. Tekens van het onzichtbare. Essays over kunst en mystiek. Eindhoven: Damon, 2021. 160 pp. €19,90. ISBN 9789463402958


Wellicht ook interessant

None

Wie niets doet, nadert het goddelijke

De Koreaans-Duitse cultuurfilosoof Byung-Chul Han heeft een zelfverklaarde ‘zielsvriendschap’ met Simone Weil. Haar denken motiveert hem tot mystieke mijmeringen in zijn jongste essay Spreken over God. Tegenover de continue afleiding in onze maatschappij plaatst hij aandacht, inactiviteit en wachten. Leidt dat tot onderhoudende kritiek op het laatkapitalisme of lezen we een behapbaar bijproduct van datzelfde systeem? Filosoof en Weil-kenner Lieven De Maeyer las Spreken over God en concludeert: Han reduceert Weils filosofie tot een handig alibi om vooral niets te doen.

None

Fragment uit Het Keltisch jaar van David Cole

Alles in de natuur werkt volgens een ritme. Alles heeft een natuurlijke kringloop; zo leven ook wij, mensen, volgens een ritme. Er zijn ritmes die goed zichtbaar zijn, zoals de seizoenen: gedurende het jaar zien we de bomen en bloemen voor onze ogen veranderen. Maar er zijn ook subtielere ritmes en kringlopen, zoals die van de sterren die elke nacht langs de hemel bewegen, en de zonsopkomst en -ondergang die door het jaar heen langs de horizon in plek opschuift.

Nieuwe boeken