Van wie ben jij er één?

Uiterlijk lijk ik het meest op mijn vader. De ondeugd heb ik van mijn moeder. Veel verder kan ik zelf niet terugkijken. Misschien dat mijn voorouders veel meer invloed hebben op wie ik ben dan ik zelf kan bevroeden. Natuurlijk kun je niet alles herleiden tot de genenpoel waaruit je ontstaan bent. Opvoeding, ervaring, je eigen levensweg… ze bepalen mede wie je nu bent. Hoe zit dat met Jezus?

‘Overzicht van de afstamming van Jezus Christus, zoon van David, zoon van Abraham.’ Het zijn de eerste woorden van het evangelie volgens Matteüs. De evangelist vervolgt zijn geloofsschrift met een uitgebreid geslachtsregister van Jezus. Het is een lijst vol mannennamen die zoons verwekken. Maar er worden naast Maria, de moeder van Jezus, onverwacht ook vier oudtestamentische vrouwen genoemd: Tamar, Rachab, Ruth, en de vrouw van Uria (Batseba).

Tamar

Juda, zoon van Jakob, trouwt met een Kanaänitische en krijgt drie zoons: Er, Onan en Sela. Juda vindt een vrouw voor zijn oudste zoon. Haar naam is Tamar. Maar Er wil niet deugen en sterft kinderloos. Onan vervult zijn zwagerplicht niet en sterft ook kinderloos. Uit angst dat zijn jongste zoon Sela ook zal sterven, stuurt Juda Tamar met een leugen terug naar haar familie. Maar Tamar neemt actie om haar recht te krijgen. Ze vermomt zich. Haar schoonvader ziet haar aan als hoer en heeft gemeenschap met haar.  Ze wordt zwanger en baart een tweeling.

Rachab

Bij Rachab denken we al snel aan de vrouw uit het boek Jozua. In het prachtige verhaal stuurt Jozua twee spionnen naar Jericho om de stad en de omgeving te verkennen. Ze vinden onderdak bij de hoer Rachab. Als de koning van Jericho lucht krijgt van de aanwezigheid van de spionnen, eist hij van Rachab ze uit te leveren. Ze helpt de verspieders te ontsnappen met een touw uit haar venster. Ze krijgt de belofte dat zij en haar familie gespaard blijven wanneer Jericho valt. Ze moet een rood koord aan het venster binden. De stad Jericho, het grote obstakel voor de intocht, valt.

Ruth

Door een hongersnood zijn Naomi en Elimelech met hun twee zonen naar Moab getrokken, een gebied dat geregeld in conflict is met Israël. De zoons trouwen met Moabitische vrouwen. Elimelech en de zonen sterven, maar de zonen hebben geen kinderen verwekt. Een van de vrouwen, Ruth, gaat met haar schoonmoeder mee op haar weg terug naar Bethlehem. Daar weet Ruth zich te binden aan Boaz. Ze krijgen een zoon, Obed. Obed verwekt Isaï. Isaï verwekt David.

Batseba

Ze wordt met nadruk ‘de vrouw van Uria’ genoemd. David weet dat Batseba getrouwd is met de soldaat Uria, maar slaapt toch met haar en verwekt een kind. David probeert Uria nog met zijn vrouw te laten slapen om het overspel te verdoezelen. Dan geeft David opdracht om Uria zo op te stellen in de strijd dat hij met zekerheid sneuvelt. God is boos, en het kind sterft. Maar als Batseba opnieuw zwanger wordt, baart zij Salomo.

Op momenten dat de lijn dreigt te breken en de toekomst daarmee onzeker wordt, is er een vrouw die nieuwe toekomst baart

Jezus

Zo bezien is Jezus geboren uit een turbulente geschiedenis. Zijn voorouders vormen geen lange lijn van heiligen met voorbeeldig en smetteloos gedrag. Hij is vrucht van alles wat menselijk is aan feilen en falen.

Waarom noemt Matteüs deze vrouwen? Op momenten dat de lijn dreigt te breken en de toekomst daarmee onzeker wordt, is er een vrouw die nieuwe toekomst baart. Niet zomaar een vrouw. Een schoondochter, een hoer, een buitenlandse, een overspelige. God geeft toekomst waar geen toekomst mogelijk lijkt. De toekomst wordt niet gebouwd op mannelijke lust, maar op de wil van God. En Hij schuwt de hoeren en buitenlanders niet om die toekomst doorgang te laten vinden. Het is zijn liefde, zijn macht, zijn machtige liefde die ook Maria zwanger maakt van goddelijke toekomst.

En wat heeft Jezus aan genen van die vrouwen meegekregen? Misschien wel het grote doorzettingsvermogen, het vuur om te vechten voor het recht, de vrijheid om buiten de lijntjes te kleuren. De geslachtslijn stopt bij Jezus. Einde toekomst? Nee, wie in Hem gedoopt is, staat op als nieuw mens, met dezelfde genen, als kind van God.