​Nooit te oud om te leren Dit artikel is een gratis introductie op het themanummer van ​Open Deur over ​je leven lang blijven leren (2021, nr. 2). Onderaan het artikel vind je de andere bijdragen uit het nummer. Ben je benieuwd naar andere nummers van Open Deur? Bekijk dan alle artikelen. Oud of jong: leren hoort bij het leven. Al gaat het wel langzamer als je ouder wordt. Maar als je midden in het leven wilt staan, vraag dat om blijven leren, nieuwsgierig blijven, je blijven verwonderen. Toen ik 37 jaar was, ging ik bij het justitiepastoraat werken. Veel oudere collega’s foeterden op het veelvuldig gebruik van computers en e-mail, dat toen nog in de kinderschoenen stond. Tekenen van een nieuwe tijd. Ik vond dat ongemak overdreven, was handig in het verkennen van de digitale mogelijkheden en dacht: Deze ontwikkelingen zijn onderdeel van ons werk. Een nieuwe manier van communicatie. Dus daar moet je gewoon ‘aan’. Oud of jong. Achteraf bleek dat ik makkelijk praten had. Toen ik ging studeren, kwamen de eerste computers en leerde ik spelenderwijs omgaan met deze nieuwigheid. Toen ik afstudeerde, waren er financiële stimuleringsprogramma’s voor personal computers en kon ik er eentje aanschaffen om mijn scriptie te schrijven. Toen ik mijn eerste baan kreeg, hadden alle bedrijven computers en ik ging daar als vanzelf mee aan de slag. Ik had niet alleen geluk dat elke nieuwe levensfase voor mij gepaard ging met een nieuwe ontwikkeling, ik stond er ook voor open om iets nieuws te leren. Nu, 25 jaar later, in het tijdperk van laptops, tablets en mobiele telefoons, is mijn openheid niet veranderd maar mijn gemak wel wat getemperd. Nu ik zelf ouder ben, begrijp ik mijn toenmalige oudere collega’s beter. Ontwikkelingen gaan snel, zeker in de techniek. Het geeft zekerheid als je ze begrijpt of er grip op kunt houden. Bij problemen of tegenslag raadpleeg ik nu mijn kleinzoon.

Steeds aanpassen

Of je oud of jong bent: leren hoort bij het leven. Het maakt niet uit om welk soort leren het gaat. Kennis opdoen uit boeken, vaardigheden ontwikkelen door oefenen en praktisch leren: beide wijzen van leren veranderen ons. Ze vragen erom dat we ons steeds aanpassen. Leren houdt ons levend en levendig; leren verandert ons leven. En ook onze manier van in het leven staan, als we ons ontwikkelen als mens.

Tieners

Leren – praktisch of theoretisch- wordt gevoed door nieuwsgierig zijn. Het vraagt openheid: voor de lesstof, de leraar, het leven, het waarom. Ik leer nog dagelijks van jonge mensen. Er is niets zo vermoeiend als tieners, maar o wat zijn ze leuk! Doordat ze ontvankelijk zijn, het leven aangaan als zoektocht. De fouten die ze maken, de stappen die ze zetten, de ideeën, normen en waarden die ze zich eigen maken.

Leren vraagt openheid: voor de lesstof, de leraar, het leven, het waarom

Ze zijn mij een voorbeeld, omdat ze dagelijks direct aan het leven leren. En ze leren aan elkaar. Openhartig en open-minded. Met verbazing en verwondering vragen ze vanuit het nog-niet-weten.

Na mij de zondvloed

Als je ouder wordt, leer je niet meer zo snel. Je concentratie neemt af, de hang naar nieuwe dingen is minder groot. Het ‘na mij de zondvloed’ ligt op de loer. Maar als je midden in het leven wilt staan, blijf je ook als oudere leren, laat je je verrassen en verwonderen. Natuurlijk, wie ouder is hoeft niet alles meer te leren. Oud-zijn is al moeilijk genoeg om mee om te gaan. Maar komt er een moment dat een mens te oud is om te leren? Of hebben we hierin nog te kiezen?Gunnen wij het onszelf om te blijven leren? Of mogen we te oud zijn om te leren? Mogen we stilstaan en tot rust komen of moeten we ons blijven ontwikkelen? Welke norm leggen we onszelf op? En: waar willen we (nog) bij horen? Toch blijf ik erbij: zolang we leven, leren we. Omdat leren is: open blijven staan naar het leven. Walther Burgering is pastor-diaken in de parochiefederatie ‘Sint Franciscus tussen duin en tuin en redactielid van Open Deur.

Lees meer uit dit nummer van Open Deur